Điểm chính
Iran có kế hoạch thu phí lưu thông 1 USD mỗi thùng đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz và yêu cầu thanh toán bằng Bitcoin, một động thái nhằm lách các lệnh trừng phạt quốc tế.
"Chúng tôi không thể chấp nhận một quốc gia tạo ra một cơ chế mới không phù hợp với các công ước quốc tế," Arsenio Dominguez, người đứng đầu Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cho biết trong một cuộc phỏng vấn truyền hình, nói thêm rằng kế hoạch này không có sự đảm bảo về việc lưu thông an toàn.
Theo Hamid Hosseini, người phát ngôn của một hiệp hội các nhà xuất khẩu Iran, các tàu phải gửi email cho cơ quan chức năng để nhận báo giá và sau đó thanh toán trong vòng "vài giây" để ngăn chặn việc bị truy vết hoặc tịch thu tiền quỹ. Theo lệnh ngừng bắn hiện tại, Iran được cho là cho phép tối đa 15 tàu mỗi ngày đi qua eo biển.
Chiến lược thu phí bằng Bitcoin làm tăng rủi ro đáng kể về việc tạo tiền lệ cho các tác nhân khác, đặc biệt là phiến quân Houthi ở Yemen, phá rải các điểm nghẽn thương mại then chốt. Nếu được lặp lại tại eo biển Bab el-Mandeb, nó có thể gây thêm khó khăn nghiêm trọng cho tình trạng tắc nghẽn vận tải toàn cầu và đẩy chi phí năng lượng lên cao.
Các nhà phân tích bày tỏ lo ngại rằng động thái của Iran có thể tiếp thêm can đảm cho các tay súng Houthi, những kẻ trước đây đã nhắm mục tiêu vào các tàu ở Biển Đỏ bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Một hệ thống thu phí tương tự tại eo biển Bab el-Mandeb, một điểm nghẽn quan trọng cho thương mại giữa châu Á và châu Âu, sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng kép cho vận tải hàng hải, vốn đã đang quay cuồng vì những gián đoạn.
Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do các cuộc tấn công gần đây vào các cảng Biển Đỏ của Saudi Arabia, khiến hai trong số các tuyến đường vận chuyển hàng hóa quan trọng nhất thế giới rơi vào tình trạng bất định. Giá Bitcoin đã tăng vọt từ khoảng 68.000 USD lên 72.000 USD sau các báo cáo về một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran, và tăng thêm nhờ tin tức về các khoản phí được định giá bằng Bitcoin, theo Financial Times.
IMO đang nỗ lực tái lập các quy tắc lưu thông trước chiến tranh dựa trên các sơ đồ phân luồng giao thông quốc tế để khôi phục việc đi lại bình thường tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, việc Iran khăng khăng đòi kiểm tra từng tàu để kiểm tra việc chuyển giao vũ khí trong thời gian ngừng bắn tiếp tục khiến lưu thông chậm như rùa bò.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
