Xung đột Iran làm náo loạn thị trường, buộc luân chuyển 30% sang năng lượng

Cuộc xung đột Mỹ-Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 đã đảo lộn các chiến lược đầu tư, khi các nhà quản lý quỹ đang nỗ lực định giá lại rủi ro trong bối cảnh giá dầu thô Brent dao động gần 107 USD/thùng.

Căng thẳng địa chính trị leo thang ở Trung Đông sau xung đột Mỹ-Iran đã gây ra sự luân chuyển đáng kể trên thị trường chứng khoán, buộc các nhà đầu tư phải từ bỏ các cổ phiếu công nghệ định hướng tăng trưởng để tìm nơi ẩn náu trong các cổ phiếu năng lượng và vật liệu nhằm phòng ngừa rủi ro giá dầu ở mức cao kéo dài và lạm phát dai dẳng.

"Quý đầu tiên của năm 2026 được xác định bởi một sự thay đổi có ý nghĩa trong sự dẫn dắt thị trường và nhận thức rủi ro, chủ yếu do căng thẳng địa chính trị leo thang ở Trung Đông," Nathan Fredrick, giám đốc danh mục đầu tư tại Riverwater Partners, đã viết trong một ghi chú gửi khách hàng gần đây. "Sự bùng nổ của xung đột liên quan đến Iran đã đưa đến một cú sốc ngoại sinh đáng kể, rõ rệt nhất là thông qua giá năng lượng cao hơn và sự biến động gia tăng trên các thị trường toàn cầu."

Sự thay đổi này diễn ra rất mạnh mẽ. Giá dầu thô Brent tăng vọt, dao động gần 107 USD/thùng và giúp tỷ trọng năng lượng của một số quỹ vốn hóa nhỏ tăng gần 30% trong quý đầu tiên. Ngược lại, cổ phiếu công nghệ và tài chính đối mặt với những trở ngại, với một số cái tên liên quan đến fintech như Coastal Financial (CCB) giảm hơn 6% khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi về tính bền vững của mô hình kinh doanh trong bối cảnh thắt chặt tín dụng.

Xung đột này đang buộc phải có một sự đánh giá lại chiến lược rộng lớn hơn ngoài những chuyển động tức thời của thị trường, làm bộc lộ sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn cầu và các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng. Đối với một nền kinh tế như Đài Loan, nơi nhập khẩu 97% năng lượng, cuộc khủng hoảng đóng vai trò như một bài kiểm tra áp lực thực tế, trong khi đối với Trung Quốc, nó mang lại một sách lược vô giá trong việc khai thác những lỗ hổng đó, theo phân tích từ Brahma Chellaney tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách.

Từ Câu Chuyện Tăng Trưởng Sang Phòng Ngừa Hàng Hóa

Sự luân chuyển của thị trường trong quý đầu tiên diễn ra nhanh chóng và quyết đoán. Các lĩnh vực từng dẫn đầu thị trường, đặc biệt là phần mềm và các doanh nghiệp liên quan đến AI, đã chứng kiến định giá sụt giảm khi xuất hiện những lo ngại xung quanh triển vọng tăng trưởng dài hạn của họ trong môi trường lạm phát cao. Thay vào đó, các lĩnh vực từng bị lãng quên từ lâu như năng lượng, vật liệu và công nghiệp đã chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu. Riverwater Partners, một công ty đầu tư vốn hóa nhỏ, lưu ý rằng danh mục năng lượng của họ đã đạt lợi nhuận trung bình gần 30% trong quý.

Cổ phiếu hoạt động tốt nhất của công ty là Modine Manufacturing (MOD), một công ty quản lý nhiệt được hưởng lợi từ nhu cầu trung tâm dữ liệu, đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng hơn 60%. Ngược lại, những cái tên gây thất vọng nhất bao gồm công ty tài chính Coastal Financial (CCB) và nhà sản xuất thiết bị y tế AtriCure (ATRC), vốn chịu ảnh hưởng từ sự thay đổi trong tâm lý nhà đầu tư bất chấp kết quả kinh doanh cơ bản mạnh mẽ. "Chúng tôi đã bắt đầu định vị lại danh mục đầu tư sang các lĩnh vực phù hợp hơn với môi trường hiện tại," thông báo của Riverwater cho biết. "Chúng tôi thấy cơ hội ngày càng tăng trong lĩnh vực năng lượng và vật liệu, những lĩnh vực mà chúng tôi tin rằng sẽ được hưởng lợi từ sự gián đoạn nguồn cung và giá hàng hóa duy trì ở mức cao."

Một Bài Kiểm Tra Áp Lực Địa Chính Trị Có Phạm Vi Toàn Cầu

Tác động của cuộc xung đột lan rộng xa hơn một cuộc luân chuyển ngành đơn thuần, đóng vai trò như một bài kiểm tra áp lực cho nền kinh tế toàn cầu. Sự bế tắc đã giữ giá dầu thô ở mức cao, với sự bất ổn xung quanh Eo biển Hormuz—một nút thắt cho 21% thương mại dầu mỏ toàn cầu—càng làm tăng thêm lo ngại về lạm phát. "Đối với Ấn Độ, đây vẫn là biến số vĩ mô quan trọng nhất, vì giá dầu tăng cao không chỉ gây áp lực lên lạm phát và đồng rupee mà còn đè nặng lên lợi nhuận của các doanh nghiệp trên khắp các lĩnh vực," Hariprasad K, người sáng lập Livelong Wealth cho biết.

Cuộc khủng hoảng cũng đã phơi bày những lỗ hổng của các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng. Đài Loan, nơi nhập khẩu 97% năng lượng và chỉ duy trì dự trữ khí thiên nhiên hóa lỏng trong 11 ngày, đang đối mặt với những câu hỏi mang tính tồn vong về mô hình kinh tế của mình. Theo Brahma Chellaney, giáo sư nghiên cứu chiến lược, cuộc xung đột đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm sống" cho Bắc Kinh, cung cấp dữ liệu vô giá về cách khai thác các điểm yếu kinh tế và năng lượng của Đài Loan trong một cuộc khủng hoảng tương lai. Việc Mỹ chuyển hướng sự chú ý quân sự và chính trị sang Trung Đông càng làm phức tạp thêm các tính toán chiến lược đối với các đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.