Phong tỏa eo biển Hormuz quét sạch 50 tỷ USD dầu mỏ từ 2 quốc gia

Công ty dầu mỏ nhà nước của Kuwait đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với một số hoạt động xuất khẩu dầu thô và sản phẩm tinh chế vào thứ Sáu sau khi Iran một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz, làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nguồn cung vốn đã gây thiệt hại cho các nhà sản xuất hơn 50 tỷ USD trong chưa đầy hai tháng. Giá dầu thô Brent đã tăng gần 4% sau tin tức này, giao dịch gần mức 94 USD/thùng.

Bản chất gián đoạn của dòng chảy qua tuyến đường thủy huyết mạch này bộc lộ sự mất kết nối then chốt giữa kỳ vọng của thị trường và thực tế mong manh tại hiện trường. “Việc đóng cửa eo biển là hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nền kinh tế toàn cầu,” Arjun Murti, đối tác tại công ty tư vấn năng lượng Veriten, nói với World Oil. “Thị trường đã vận hành theo quan điểm rằng eo biển sắp mở cửa trở lại... Cho đến nay, điều đó đã được chứng minh là không chính xác.”

Sự gián đoạn đã làm ngừng trệ hơn 9 triệu thùng sản xuất mỗi ngày trong tháng 4, theo ước tính của chính phủ Mỹ vào đầu tháng này. Đối với Kuwait, tác động đã đẩy sản lượng dầu của nước này xuống mức thấp nhất kể từ cuộc xâm lược của Iraq vào đầu những năm 1990, theo một nguồn tin thân cận với vấn đề này.

Nguy cơ ngừng hoạt động kéo dài hiện đang đe dọa gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên khắp châu Á và châu Âu, với việc phục hồi hoàn toàn cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực dự kiến sẽ mất vài tháng hoặc thậm chí hàng năm. Khoản doanh thu bị mất ước tính 50 tỷ USD, dựa trên giá dầu thô trung bình 100 USD/thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, tương đương với toàn bộ GDP hàng năm của Latvia.

Một sự mở cửa trở lại mong manh

Tình hình tại eo biển Hormuz, nơi xử lý khoảng 20% lượng dầu và LNG vận chuyển toàn cầu, đã đảo ngược mạnh mẽ. Hải quân Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố đóng cửa trở lại vào ngày 18 tháng 4, chỉ một ngày sau khi cho biết sẽ cho phép các tàu thương mại đi qua. IRGC tuyên bố việc đóng cửa sẽ tiếp tục cho đến khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu và cảng của Iran, đồng thời gọi những bình luận trước đó của Tổng thống Trump cảm ơn Iran vì đã mở lại eo biển là không đáng tin cậy.

Các cuộc đối đáp ngoại giao đã khiến thị trường đứng ngồi không yên. Trong khi Pakistan được cho là đang làm trung gian để hạ nhiệt phong tỏa hàng hải, các quan chức Iran đã gửi đi những tín hiệu mâu thuẫn. Bộ Ngoại giao cho biết không có kế hoạch cho vòng đàm phán thứ hai với Mỹ, trong khi một lãnh đạo cấp cao của quốc hội tuyên bố Tehran đã quyết định tiếp tục đàm phán, nhưng không phải bằng "bất cứ giá nào".

Cú sốc nguồn cung qua những con số

Tác động tích lũy của sự gián đoạn kéo dài gần 50 ngày đánh dấu cú sốc cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Hơn 500 triệu thùng dầu thô và condensate đã bị rút khỏi thị trường toàn cầu, theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler.

Khối lượng bị mất này tương đương với việc dừng tất cả hoạt động vận tải đường bộ toàn cầu trong 11 ngày hoặc cắt đứt toàn bộ nguồn cung dầu cho nền kinh tế thế giới trong 5 ngày, theo chuyên gia phân tích chính Iain Mowat của Wood Mackenzie. Tác động tập trung ở vùng Vịnh, nơi xuất khẩu nhiên liệu phản lực từ Saudi Arabia, Qatar, UAE, Kuwait, Bahrain và Oman đã sụp đổ từ 19,6 triệu thùng trong tháng 2 xuống còn tổng cộng 4,1 triệu thùng trong suốt tháng 3 và tháng 4.

Ngay cả khi tìm thấy một giải pháp ngoại giao, quá trình phục hồi vật lý sẽ rất chậm. Các nhà phân tích tại Kpler lưu ý rằng các mỏ dầu thô nặng ở Kuwait và Iraq có thể mất từ bốn đến năm tháng để trở lại hoạt động bình thường, có khả năng kéo dài tình trạng thắt chặt nguồn cung trong suốt mùa hè.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.