Phong tỏa eo biển Hormuz cắt giảm 13 triệu thùng dầu mỗi ngày

Việc phong tỏa eo biển Hormuz sau khi xung đột Trung Đông leo thang đã bóp nghẹt hiệu quả điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, loại bỏ nguồn cung có thể lên tới 13 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong tháng này. Sự gián đoạn này, nguyên nhân khiến dầu thô Brent quốc tế tăng vọt kỷ lục 60% trong tháng 3, đang tạo ra sự phân hóa sâu sắc giữa vận may của các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh.

"Bây giờ Hormuz đã bị đóng cửa một lần, nó có thể bị đóng lại nhiều lần nữa, và điều đó gây ra mối đe dọa lớn đối với nền kinh tế toàn cầu," Neil Quilliam, một cộng sự tại viện nghiên cứu Chatham House, cho biết. "Con quỷ đã thoát khỏi cái chai."

Cú sốc nguồn cung đã mang lại lợi nhuận tài chính bất ngờ cho các nhà sản xuất có lộ trình thay thế, trong khi những quốc gia không có đường ống thay thế phải đối mặt với tổn thất doanh thu hàng tỷ đô la. Một phân tích của Reuters về dữ liệu xuất khẩu tháng 3 cho thấy doanh thu dầu mỏ trên danh nghĩa của Iran tăng 37% và Oman tăng 26%. Doanh thu của Ả Rập Xê Út tăng khiêm tốn 4,3%, trong khi của UAE giảm 2,6% do giá tăng không bù đắp được khối lượng thấp hơn. Ngược lại, doanh thu của Iraq giảm mạnh 76% và của Kuwait giảm 73%, vì cả hai quốc gia đều thiếu các lộ trình xuất khẩu thay thế khả thi.

JPMorgan cảnh báo rằng Iran đang ổn định cho một "chiến tranh tiêu hao", coi một cuộc xung đột kéo dài là thích hợp hơn một "hòa bình lạnh" dưới các lệnh trừng phạt. Báo cáo ngày 6 tháng 4 của ngân hàng đầu tư này gợi ý rằng Tehran tin rằng họ có thể tồn tại lâu hơn ý chí chính trị của Mỹ và Israel bằng cách gây ra nỗi đau kinh tế rộng lớn. Báo cáo lưu ý dòng dầu thô hàng ngày qua eo biển đã sụp đổ từ mức bình thường 15 triệu đến 20 triệu thùng xuống dưới 2 triệu thùng. Nếu cuộc phong tỏa kéo dài, JPMorgan nhận thấy giá dầu bị đẩy vào phạm vi 120 đến 130 USD/thùng, và việc tiến tới 150 USD là không thể loại trừ.

Vận may Địa lý

Tác động đối với các nhà sản xuất Trung Đông đang được quyết định bởi địa lý. Ả Rập Xê Út đang sử dụng đường ống Đông-Tây dài 1.200 km, được xây dựng trong chiến tranh Iran-Iraq, để vận chuyển dầu thô đến cảng Yanbu ở Biển Đỏ. Đường ống này được báo cáo là đang hoạt động với công suất mở rộng 7 triệu thùng mỗi ngày. UAE được bảo vệ một phần nhờ đường ống Habshan-Fujairah, có thể vận chuyển từ 1,5 triệu đến 1,8 triệu thùng/ngày.

Ngược lại, Iraq và Kuwait gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Hormuz. Nhà tiếp thị dầu mỏ nhà nước Iraq SOMO đã báo cáo doanh thu tháng 3 khoảng 2 tỷ USD, một con số gần với mức giảm 76% mà Reuters ước tính. Mặc dù Iran đã cho phép một số ít tàu chở dầu từ các quốc gia được cho là thân thiện đi qua, nhưng lưu lượng không đủ đáng kể để khôi phục cân bằng thị trường và trao cho Tehran quyền kiểm soát hiệu quả đối với động mạch năng lượng quan trọng này.

Tác động Kinh tế Toàn cầu

Cuộc khủng hoảng đang lan rộng qua các chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó châu Á là khu vực đầu tiên đối mặt với tình trạng thiếu hụt vật chất. Các quốc gia bao gồm Bangladesh, Sri Lanka và Pakistan đã báo cáo các vụ đóng cửa nhà máy lọc dầu và buộc phải cắt giảm các chuyến bay. Châu Âu dự kiến sẽ cảm nhận được tác động vào giữa tháng 4, đối mặt với chi phí cao hơn và sự cạnh tranh gia tăng đối với các thùng dầu ngoài vùng Vịnh.

Đối với Mỹ, tác động chính sẽ được cảm nhận qua giá tại các trạm xăng. Xăng bán lẻ đã gần 4 USD một gallon, và JPMorgan dự báo giá có thể vượt quá 5 USD một gallon nếu eo biển vẫn đóng cửa cho đến giữa tháng 4. Cú đánh vào sức mua của người tiêu dùng, ước tính khoảng 100 tỷ USD, có thể bù đắp hoàn toàn lợi ích từ việc cắt giảm thuế dự kiến của năm nay. Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã mô tả tình hình này là cú sốc cung năng lượng lớn nhất thế giới cho đến nay.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.