Chi tiêu quân sự toàn cầu đã tăng 2,9% lên mức kỷ lục 2,887 nghìn tỷ USD vào năm 2025, do ngân sách quốc phòng của châu Âu tăng vọt 14% đã bù đắp cho sự sụt giảm tạm thời trong chi tiêu của Hoa Kỳ, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm.
Lorenzo Scarazzato, một nhà nghiên cứu tại SIPRI, nói với AFP: "Mọi thứ đều chỉ ra một thế giới đang cảm thấy kém an toàn hơn và đang chi tiêu cho quân đội của mình để bù đắp cho bối cảnh toàn cầu".
Gánh nặng quân sự toàn cầu, hay chi tiêu quốc phòng tính theo tỷ trọng GDP thế giới, đạt 2,5%, mức cao nhất kể từ năm 2009. Ba quốc gia chi tiêu nhiều nhất — Hoa Kỳ, Trung Quốc và Nga — chiếm tổng cộng 1,48 nghìn tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng số toàn cầu.
Sự cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt và sự thay đổi trong lập trường của Hoa Kỳ đang đẩy các chính phủ hướng tới các chiến lược tái vũ trang dài hạn, cho thấy xu hướng chi tiêu kỷ lục có thể sẽ tiếp tục đến năm 2026 và xa hơn nữa.
Cuộc xây dựng lực lượng nhanh nhất của châu Âu kể từ Chiến tranh Lạnh
Chi tiêu của châu Âu là động lực chính cho sự gia tăng toàn cầu, tăng 14% lên 864 tỷ USD. SIPRI lưu ý rằng đây là tốc độ tăng nhanh nhất đối với các thành viên NATO ở châu Âu kể từ năm 1953.
Đức, quốc gia chi tiêu lớn nhất lục địa, đã tăng chi tiêu thêm 24% lên 114 tỷ USD, đẩy chi tiêu quốc phòng của nước này vượt quá 2% GDP lần đầu tiên kể từ năm 1990. Tây Ban Nha ghi nhận mức tăng 50% lên 40,2 tỷ USD, cũng vượt ngưỡng 2%.
Cuộc chiến ở Ukraine tiếp tục chi phối chính sách tài khóa của cả Kyiv và Moscow. Chi tiêu quân sự của Nga tăng 5,9% lên 190 tỷ USD, chiếm 7,5% GDP. Chi tiêu của Ukraine tăng vọt 20% lên 84,1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng đáng kinh ngạc là 40% GDP của nước này.
Sự sụt giảm của Hoa Kỳ che giấu lộ trình chi tiêu trong tương lai
Chi tiêu quân sự của Hoa Kỳ đã giảm 7,5% vào năm 2025 xuống còn 954 tỷ USD. Sự sụt giảm này phần lớn là do sự vắng mặt của các gói viện trợ quân sự tài chính mới cho Ukraine, vốn đã đạt tổng cộng 127 tỷ USD trong ba năm trước đó.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng sự sụt giảm này có thể chỉ là tạm thời. Quốc hội đã phê duyệt mức chi tiêu vượt quá 1 nghìn tỷ USD cho năm 2026, với các đề xuất có thể đẩy con số này lên tới 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Washington tiếp tục đầu tư mạnh vào hiện đại hóa hạt nhân và các năng lực để răn đe Trung Quốc.
Châu Á phản ứng với các căng thẳng khu vực
Chi tiêu quân sự ở châu Á và châu Đại Dương chứng kiến mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ năm 2009, tăng 8,5% lên 681 tỷ USD.
Trung Quốc, quốc gia chi tiêu lớn thứ hai thế giới, đã tăng ngân sách ước tính khoảng 7,4% lên 336 tỷ USD, đánh dấu năm tăng thứ 31 liên tiếp.
Để đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng, các đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực cũng tăng cường chi tiêu. Nhật Bản đã tăng chi tiêu quân sự thêm 9,7% lên 62,2 tỷ USD, trong khi chi tiêu của Đài Loan tăng 14% lên 18,2 tỷ USD.
Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.