Tỷ lệ thất nghiệp của khu vực đồng Euro đã nhích lên 6,2% trong tháng 2, ngay khi một cú sốc lạm phát mới do năng lượng gây ra làm phức tạp lộ trình chính sách của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) và đe dọa làm đình trệ việc tuyển dụng trên toàn khối.
"Các hiệu ứng vòng thứ hai có thể không mất nhiều thời gian để hình thành như trong đợt lạm phát lần trước của chúng ta," nhà hoạch định chính sách ECB Primoz Dolenc nói với Reuters, nhấn mạnh mối quan ngại của ngân hàng rằng ký ức về đợt tăng giá năm 2022 có thể dẫn đến các yêu cầu tăng lương nhanh hơn.
Mức tăng thất nghiệp khiêm tốn từ mức thấp kỷ lục 6,1% của tháng 1 diễn ra trong bối cảnh lạm phát chung vọt lên 2,5% vào tháng 3, tăng từ mức 1,9% trong tháng 2 và cao hơn mục tiêu 2% của ECB. Sự gia tăng này gần như hoàn toàn do giá năng lượng, trong khi lạm phát lõi (loại bỏ các thành phần biến động) thực tế đã chậm lại từ 2,4% xuống 2,3%.
ECB hiện đang rơi vào thế bí với cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 30 tháng 4. Việc tăng lãi suất tiền gửi chủ chốt từ mức 2% hiện tại có thể kiềm chế lạm phát nhưng cũng sẽ gây tổn hại đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nếu không hành động, kỳ vọng lạm phát có nguy cơ trở nên thâm căn cố đế, một sai lầm mà ngân hàng đã mắc phải vào năm 2022 và rất muốn tránh lặp lại.
Áp lực lạm phát gia tăng
Cuộc chiến ở Iran đã gây ra sự tăng vọt giá năng lượng, tác động trực tiếp đến người tiêu dùng và doanh nghiệp trên khắp châu Âu. Dữ liệu của Eurostat cho thấy mức tăng 1,2% so với tháng trước của giá tiêu dùng hoàn toàn là do năng lượng, phản ánh tốc độ chuyển giao chi phí dầu thô tăng cao của các nhà bán lẻ nhanh như thế nào. Các nhà phân tích tại Ngân hàng Berenberg dự báo rằng lạm phát có thể đạt đỉnh trên 3% trong những tháng tới, và có khả năng "vượt xa 4%" nếu xung đột leo thang.
Điều này tạo ra một tình thế lưỡng nan đáng kể cho ECB. Trong khi các ngân hàng trung ương thường bỏ qua các cú sốc phía cung, ký ức về đợt tăng giá năng lượng lớn gần nhất sau cuộc tấn công của Nga vào Ukraine vẫn còn mới mẻ. "Cả một thế hệ hiện đã trải qua đợt lạm phát cao đầu tiên của mình," Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết vào tuần trước. "Nó có thể không phản ứng chậm chạp trong lần thứ hai."
Dây thừng chính sách của ECB
Các quan chức ECB đang nhấn mạnh công khai rằng họ sẽ không vội vàng tăng lãi suất. Tuy nhiên, họ cũng nói rõ rằng sẽ hành động dứt khoát nếu thấy các dấu hiệu của "hiệu ứng vòng hai", chẳng hạn như các doanh nghiệp sử dụng việc tăng giá năng lượng làm vỏ bọc để tăng giá của chính họ, hoặc tăng lương trên diện rộng.
Đã có những dấu hiệu đáng lo ngại. Một cuộc khảo sát gần đây của Ủy ban Châu Âu cho thấy số lượng các công ty có kế hoạch tăng giá đã tăng mạnh. Kinh tế trưởng của ECB Philip Lane cũng cảnh báo rằng các khoản trợ cấp của chính phủ nhằm giảm bớt đòn giáng cho người tiêu dùng có thể tự thân thúc đẩy lạm phát nếu không được nhắm mục tiêu cẩn thận.
Thị trường tài chính hiện đang định giá hai đến ba đợt tăng lãi suất của ECB trong năm nay, đợt đầu tiên có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 6. Tuy nhiên, một số nhà hoạch định chính sách, như Isabel Schnabel, đã cảnh báo việc di chuyển quá nhanh. "Nếu chúng tôi không có đủ thông tin, thì có lẽ sẽ đáng giá để đợi đến tháng 6, khi chúng tôi có các dự báo cập nhật cho ba năm tới," Dolenc nói.
Tỷ lệ thất nghiệp sẽ là yếu tố then chốt trong quyết định của ECB. Một thị trường lao động thắt chặt có thể thúc đẩy nhu cầu tiền lương, làm tăng thêm áp lực lạm phát. Trong khi mức tăng lên 6,2% trong tháng 2 là nhỏ, một cuộc khảo sát kịp thời hơn của S&P Global đối với các công ty sản xuất chỉ ra rằng việc làm đã bị cắt giảm với tốc độ nhanh hơn vào tháng 3, cho thấy cú sốc năng lượng đã ảnh hưởng đến các quyết định tuyển dụng.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.