Nhà kinh tế Michael Hudson cảnh báo rằng cuộc xung đột với Iran đại diện cho một “sự rạn nứt mang tính hệ thống” của trật tự toàn cầu, sẽ gây ra cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ những năm 1930.
Quay lại
Nhà kinh tế Michael Hudson cảnh báo rằng cuộc xung đột với Iran đại diện cho một “sự rạn nứt mang tính hệ thống” của trật tự toàn cầu, sẽ gây ra cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ những năm 1930.

Nhà kinh tế Michael Hudson dự báo nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt với sự suy thoái nghiêm trọng nhất kể từ cuộc Đại suy thoái những năm 1930, do sự “rạn nứt mang tính hệ thống” của trật tự kinh tế thời hậu chiến. Sự kết hợp giữa gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng từ cuộc xung đột ở Iran và lãi suất Hoa Kỳ tăng vọt tạo ra những điều kiện cho một sự sụp đổ mà Hudson tin rằng hiện nay là không thể tránh khỏi.
“Bất cứ điều gì xảy ra, thế giới sẽ có cuộc đại suy thoái tồi tệ nhất kể từ những năm 1930”, Michael Hudson cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây với nhà bình luận địa chính trị Glenn Diesen. “Không có cách nào để tránh nó”.
Cốt lõi của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ cả những cú sốc vật lý và tài chính. Các chuỗi cung ứng hàng hóa quan trọng, bao gồm phân bón và heli, đã bị gián đoạn. Đồng thời, nền tảng của sự bùng nổ tài chính sau năm 2008 đã tan biến, với lãi suất thế chấp 30 năm vượt quá 5% và lợi suất trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ 10 năm tăng lên 4,5%.
Hudson lập luận rằng sự kết thúc của kỷ nguyên lãi suất bằng không sẽ làm nổ tung bong bóng tài chính được xây dựng trên nợ rẻ, dẫn đến một loạt các vụ vỡ nợ. Ông mô tả tình hình này là một “sự rạn nứt mang tính hệ thống” nơi logic cơ bản của thương mại và tài chính toàn cầu lấy Hoa Kỳ làm trung tâm đang tan rã, thay vì một chu kỳ suy thoái điển hình ngụ ý cho một sự phục hồi trong tương lai.
Theo Hudson, hành động quân sự chống lại Iran là sự tiếp nối chiến lược lâu dài của Hoa Kỳ nhằm kiểm soát nguồn cung năng lượng toàn cầu và gây ảnh hưởng lên các quốc gia khác. Ông chỉ ra các hành động trước đây ở Iraq, Libya và Venezuela là một phần của chính sách nhất quán, lưỡng đảng nhằm đưa các vùng sản xuất dầu quan trọng vào tầm ảnh hưởng của Mỹ. Iran, ông tuyên bố, là “mảnh ghép cuối cùng của câu đố” trong chiến lược này.
“Mục đích thực sự của cuộc chiến không phải là về vũ khí hạt nhân”, Hudson nói và lưu ý rằng mục tiêu là kiểm soát dầu mỏ của Iran. Ông lập luận rằng điều này cho phép Hoa Kỳ vũ khí hóa việc tiếp cận năng lượng, buộc các đồng minh cũng như đối thủ phải hoạt động trong một hệ thống mà họ thống trị.
Tác động của cuộc xung đột lan rộng xa hơn dầu mỏ, tạo ra sự thiếu hụt nghiêm trọng các hàng hóa thiết yếu khác. Hudson nhấn mạnh rằng xuất khẩu phân bón từ khu vực này bị chặn đứng ngay khi mùa gieo sáp toàn cầu bắt đầu, đe dọa sản lượng nông nghiệp và an ninh lương thực, đặc biệt là ở Châu Phi và các khu vực của Mỹ Latinh. “Thế giới hiện đang bước vào mùa gieo sáp và phân bón bị cắt đứt”, ông cảnh báo.
Cú sốc cung cấp này cũng đang làm chệch hướng kế hoạch mở rộng của các công ty công nghệ lớn. Bảy công ty công nghệ lớn nhất Hoa Kỳ, vốn thúc đẩy đà tăng của thị trường chứng khoán, phụ thuộc vào nguồn năng lượng khổng lồ và rẻ tiền cho các trung tâm dữ liệu của họ. Kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng của họ tại các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út và UAE hiện đang bị đe dọa, vì Iran coi sự mở rộng liên kết với Hoa Kỳ này là một rủi ro an ninh.
Hudson đã đưa ra một triển vọng đặc biệt u ám cho Châu Âu, nơi ông tin rằng đang phải đối mặt với sự tự hủy diệt kinh tế bằng cách tuân theo chính sách trừng phạt của Hoa Kỳ. GDP của Đức đã sụt giảm kể từ khi cắt đứt nguồn cung năng lượng của Nga vào năm 2022 và Hudson thấy phần còn lại của Châu Âu cũng sẽ theo sau hướng tới phi công nghiệp hóa.
Ông lưu ý rằng Ukraine đã cắt nguồn cung cấp đường ống dẫn khí đốt cho Hungary, một thành viên NATO, một hành động chiến tranh kinh tế mà liên minh này đã ngầm chấp nhận. Vương quốc Anh, vốn đã phi công nghiệp hóa và với trữ lượng dầu mỏ ở Biển Bắc đang cạn kiệt, cũng đang ở trong tình thế bấp bênh với rất ít hàng xuất khẩu để chi trả cho các mặt hàng nhập khẩu thiết yếu. “Châu Âu dường như đang thực hiện hành vi tự sát về kinh tế”, Hudson nói.
Khía cạnh nguy hiểm nhất của cuộc khủng hoảng hiện nay, Hudson kết luận, là thiếu một sự thay thế rõ ràng. Trong khi trật tự do Hoa Kỳ dẫn dắt đang tan rã do chính các chính sách của mình, thì không có sự thay thế nào cho hệ thống tiền tệ quốc tế, các tổ chức đa phương như LHQ, hay một khuôn khổ cho luật pháp quốc tế. “Không ai nói chuyện nghiêm túc về việc bạn sẽ thay thế tất cả những thứ đó bằng cái gì”, ông nói. “Và đó là điều khiến tình hình hiện tại trở nên vô cùng nguy hiểm”.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.