Một bài bình luận trên tờ The Wall Street Journal cho rằng cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng và tình trạng mất điện luân phiên tại Cuba là kết quả trực tiếp từ những thất bại kinh tế của chính chính quyền này, chứ không phải do lệnh cấm vận của Mỹ. Bài xã luận ngày 13 tháng 4 mô tả việc phóng thích 2.010 tù nhân gần đây là một nỗ lực quan hệ công chúng nhằm đổ lỗi và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế.
"Bằng cách cắt điện của các bệnh viện ở Cuba, Hoa Kỳ đang phạm phải hành vi vi phạm nhân quyền nghiêm trọng", Hạ nghị sĩ Jim McGovern (D., Mass.) đã viết trên X, một tuyên bố mà bài xã luận kịch liệt bác bỏ. Bài viết cho rằng tình trạng mất điện là do mạng lưới điện cũ kỹ cần khoản đầu tư ước tính khoảng 8 tỷ đến 10 tỷ USD, trích dẫn chuyên gia năng lượng Cuba Jorge Piñón của Đại học Texas.
Bài báo chi tiết về một quốc gia đang sụp đổ, nơi các ngành xuất khẩu từng phát đạt như đường và thuốc lá không đáp ứng được nhu cầu trong nước. Bài viết lưu ý rằng mặc dù lệnh cấm vận của Mỹ thường bị đổ lỗi, nhưng Cuba hiện có thể mua thực phẩm, thuốc men và vật liệu xây dựng từ Mỹ bằng tiền mặt. Bài xã luận lập luận vấn đề cốt lõi là tình trạng thiếu ngoại tệ mạnh trở nên tồi tệ hơn do sự sụt giảm các khoản hỗ trợ từ các đồng minh cũ như Liên Xô và Venezuela. Tiền kiều hối từ người Cuba ở nước ngoài được mô tả là huyết mạch chính giúp nhiều gia đình thoát khỏi cảnh túng quẫn lớn hơn.
Điểm mấu chốt của vấn đề là cuộc chiến giành dư luận quốc tế, điều có thể định hình chính sách tương lai của Mỹ. Chính phủ Cuba được cho là đang thăm dò một thỏa thuận viện trợ để đổi lấy các nhượng bộ chính trị, nhưng cuộc đàn áp đồng thời đối với những người bất đồng chính kiến cho thấy họ không sẵn lòng từ bỏ quyền lực. Việc phóng thích các tù nhân không vì lý do chính trị, trong khi vẫn giam giữ khoảng 1.200 tù nhân lương tâm, được trình bày như một bước đi có tính toán để cải thiện hình ảnh khi tình hình kinh tế xấu đi, làm tăng nguy cơ bất ổn xã hội.
Một cuộc phóng thích có tính toán
Vài ngày trước Lễ Phục sinh, chính phủ Cuba đã thông báo phóng thích 2.010 tù nhân, một động thái mà họ mô tả là hành động nhân từ. Tuy nhiên, các tiêu chí phóng thích đã loại trừ những người bị bỏ tù vì "tội chống lại chính quyền", bao gồm khoảng 1.200 tù nhân chính trị. Trong số những người vẫn bị giam giữ có khoảng 700 cá nhân bị bắt vì tham gia các cuộc biểu tình trên toàn đảo vào ngày 11 tháng 7 năm 2021. Bài xã luận lập luận rằng sự khoan hồng có chọn lọc này là một chiêu trò PR được thiết kế để tạo thiện chí trong khi chính quyền tăng cường các nỗ lực đàn áp và tuyên truyền.
Trò chơi đổ lỗi
Bài viết đối mặt trực tiếp với câu chuyện cho rằng chính sách của Mỹ là nguyên nhân gây ra sự đau khổ cho Cuba. Nó bác bỏ những tuyên bố từ các nhân vật như Hạ nghị sĩ McGovern, người từ lâu đã ủng hộ việc bình thường hóa quan hệ với chế độ độc tài. Tác giả Mary Anastasia O'Grady cho rằng lệnh cấm vận của Mỹ đã bị "làm loãng" đáng kể và không còn là trở ngại chính đối với sự thịnh vượng của hòn đảo. Theo chuyên gia năng lượng được trích dẫn Jorge Piñón, thủ phạm thực sự là một mạng lưới điện xuống cấp cần được đại tu hoàn toàn, bao gồm cả việc xây dựng các nhà máy điện mới trên đất không bị ô nhiễm—một dự án kéo dài nhiều năm, trị giá nhiều tỷ đô la. "Không có giải pháp ngắn hạn nào cả", Piñón tuyên bố.
Sự sụp đổ kinh tế và con đường phía trước
Bài báo vẽ nên một bức tranh ảm đạm về nền kinh tế Cuba: những cánh đồng nông nghiệp khô cằn, sản xuất bị tàn phá và ngành du lịch đang gặp khó khăn. Sổ khẩu phần hàng tháng của chính phủ được cho là cung cấp thực phẩm trong chưa đầy hai tuần. Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã thực hiện một số nhượng bộ, cấp giấy phép vào tháng 2 cho các thực thể phi chính phủ nhập khẩu nhiên liệu, và Nga gần đây đã bắt đầu gửi các chuyến hàng dầu. Tuy nhiên, bài xã luận kết luận rằng đây chỉ là những biện pháp sửa chữa nhỏ cho một vấn đề mang tính hệ thống gây ra bởi nhiều thập kỷ quản lý yếu kém, khiến quốc gia này phải phụ thuộc vào mặt hàng xuất khẩu đáng tin cậy nhất: chính người dân của mình.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.