Kết luận chính:
Thặng dư thương mại của Trung Quốc đã mở rộng lên 105,43 tỷ USD trong tháng 5, từ mức 84,82 tỷ USD trong tháng 4, khi xuất khẩu vẫn duy trì sức bền nhờ các đơn hàng đẩy lịch và nhu cầu bán dẫn, theo một cuộc khảo sát của Reuters.
"Sức mạnh xuất khẩu phản ánh việc các nhà sản xuất đang gấp rút hoàn thành đơn hàng trước nguy cơ thuế quan gia tăng, trong khi nhu cầu nội địa yếu kém đang kìm hãm tăng trưởng nhập khẩu," Kevin Ip, chuyên gia phân tích kinh tế vĩ mô Trung Quốc tại Edgen, cho biết.
Mức mở rộng 20,61 tỷ USD so với tháng trước đã đẩy thặng dư lên mức cao nhất trong những tháng gần đây. Mức đọc 84,82 tỷ USD trong tháng 4 vốn đã thể hiện một thặng dư đáng kể, và con số tháng 5 tiếp tục kéo dài xu hướng đó. Tăng trưởng xuất khẩu được hỗ trợ bởi nhu cầu chip và các đơn hàng đẩy lịch từ người mua muốn vượt qua các rào cản thương mại tiềm tàng, theo khảo sát của Reuters.
Việc thặng dư mở rộng mang hàm ý kép: nó tạo ra một tấm đệm cho nền kinh tế Trung Quốc khi lĩnh vực bất động sản gặp khó khăn và tiêu dùng nội địa vẫn yếu, nhưng nó cũng có nguy cơ làm bùng phát trở lại căng thẳng thương mại với Mỹ và châu Âu. Mỹ đã duy trì thuế quan cao đối với hàng hóa Trung Quốc, trong khi Ủy ban châu Âu đang điều tra hàng xuất khẩu của Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực từ xe điện đến thép.
Dữ liệu thương mại được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc cho thấy sự tương phản rõ rệt giữa các ngành công nghệ cao sáng tạo và những thách thức kinh tế rộng lớn hơn. Tạp chí Economist gần đây đã mô tả đất nước này là "sáng tạo" nhưng với một nền kinh tế "hỗn loạn," làm nổi bật sự phân kỳ giữa năng lực sản xuất tiên tiến và nhu cầu nội địa trì trệ.
Cỗ máy xuất khẩu của Trung Quốc là một điểm sáng then chốt. Cuộc khảo sát của Reuters cho thấy kỳ vọng về số liệu xuất khẩu tháng 5 mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi các đơn hàng đẩy lịch khi các công ty vận chuyển hàng hóa trước để tránh các đợt tăng thuế quan tiềm năng. Nhu cầu bán dẫn là một động lực đặc biệt, khi hoạt động nhập khẩu chip và sản xuất trong nước của Trung Quốc đều cho thấy sức mạnh.
Về phía nhập khẩu, dữ liệu cho thấy sự yếu kém tiếp diễn trong nhu cầu nội địa. Sau lần leo thang thuế quan Mỹ-Trung trước đây vào năm 2018-2019, khối lượng thương mại song phương đã giảm khoảng 15% trong 12 tháng tiếp theo, theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ. Một sự lặp lại của mô hình đó sẽ có tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thặng dư cũng có tác động đối với thị trường hàng hóa toàn cầu. Vai trò của Trung Quốc với tư cách là một nhà nhập khẩu dầu thô lớn đồng nghĩa rằng nhu cầu nội địa yếu hơn — được phản ánh qua thặng dư ngày càng mở rộng — có thể sẽ kìm hãm giá dầu. Các nhà phân tích tại các ngân hàng đầu tư lớn đã lưu ý rằng hoạt động mua vào của Trung Quốc đã giúp làm đệm cho giá dầu toàn cầu dưới 100 USD/thùng, mặc dù họ cảnh báo sự hỗ trợ này có thể không kéo dài nếu suy thoái kinh tế sâu sắc hơn.
Đối với thị trường tiền tệ, thặng dư dai dẳng cung cấp một tấm đệm cơ bản cho đồng nhân dân tệ, mặc dù dòng vốn chảy ra ngoài và sự phân kỳ chính sách tiền tệ với Mỹ vẫn tiếp tục gây áp lực lên tỷ giá hối đoái. Thặng dư thương mại lớn hơn thường hỗ trợ tiền tệ, nhưng lập trường nới lỏng của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể bù trừ tác động đó.
Nhìn về phía trước, quỹ đạo của cán cân thương mại Trung Quốc sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố: tốc độ các quyết định về thuế quan của Mỹ và EU, sức mạnh của nhu cầu toàn cầu, và liệu các biện pháp kích thích của Bắc Kinh có thành công trong việc phục hồi tiêu dùng nội địa hay không. Báo cáo dữ liệu thương mại hàng tháng tiếp theo sẽ cho thấy việc thặng dư mở rộng trong tháng 5 chỉ là nhất thời hay là khởi đầu của một xu hướng bền vững.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
