Trung Quốc tái khởi động việc bồi đắp đảo với căn cứ rộng 1.500 mẫu Anh ở Biển Đông

Trung Quốc đã khởi động lại chiến dịch bồi đắp đảo ở Biển Đông sau gần một thập kỷ gián đoạn, phát triển một rạn san hô từng ít được biết đến thành nơi có thể trở thành tiền đồn quân sự lớn nhất của nước này trong vùng biển tranh chấp, đồng thời làm tăng nguy cơ xung đột tại một tuyến thương mại toàn cầu quan trọng. Hoạt động xây dựng tại Đá Hải Sâm (Antelope Reef) có thể cung cấp cho Bắc Kinh thêm một đường băng và nhiều cơ sở tên lửa hơn, đóng vai trò dự phòng cho sự hiện diện quân sự hiện có và củng cố các tuyên bố chủ quyền của họ trong khu vực.

Harrison Prétat, phó giám đốc Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho biết: “Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài họ mở lại phương án có thể xây dựng các hòn đảo cực lớn và cực kỳ nhanh chóng”.

Hình ảnh vệ tinh từ ngày 7 tháng 3 cho thấy diện tích đất lấn biển tại Đá Hải Sâm thuộc Quần đảo Hoàng Sa đã đạt khoảng 1.490 mẫu Anh, tương đương với căn cứ lớn nhất hiện nay của Trung Quốc tại Đá Vành Khăn (Mischief Reef). Theo phân tích của CSIS, công trình bao gồm các cầu cảng, bãi đáp trực thăng và đường bờ biển được nắn thẳng có vẻ phù hợp để làm đường băng.

Sự phát triển này đe dọa quân sự hóa thêm một tuyến đường thủy thiết yếu cho thương mại toàn cầu và sẽ là chiến trường then chốt trong bất kỳ cuộc xung đột tiềm tàng nào liên quan đến Đài Loan. Động thái này đã thu hút sự phản đối từ Việt Nam và sự lên án từ Hoa Kỳ, làm tăng rủi ro địa chính trị và khả năng tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn trên thị trường toàn cầu, điều này sẽ thúc đẩy đồng đô la Mỹ và vàng trong khi gây áp lực lên cổ phiếu.

### Ý nghĩa chiến lược

Căn cứ mới ở Quần đảo Hoàng Sa có thể hữu ích cho Trung Quốc hơn các tiền đồn ở Quần đảo Trường Sa xa hơn về phía nam trong một cuộc xung đột tiềm tàng liên quan đến Đài Loan. Collin Koh, chuyên gia cấp cao tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, cho biết: “Nếu chúng ta đang nói về một kịch bản mà Trung Quốc có thể đang chuẩn bị cho các hoạt động thực sự có cường độ cao, thì việc xây dựng ở Hoàng Sa là có ý nghĩa”. Một đầm phá được nạo vét tại rạn san hô có thể chứa các tàu hải quân, bao gồm cả tàu ngầm và tàu sân bay.

Hoa Kỳ từ lâu đã phản đối việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông. Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Lực lượng Hạm đội Hoa Kỳ, gần đây đã nói với các phóng viên: “Đó là điều mà tôi nghĩ tất cả chúng ta, những người quan tâm đến luật pháp quốc tế, nên lo ngại”.

### Phản ứng khu vực và tác động thị trường

Bộ Ngoại giao Việt Nam đã phản đối các hoạt động này, nêu rõ rằng mọi hoạt động của nước ngoài tại Quần đảo Hoàng Sa mà không có sự cho phép của Việt Nam đều là bất hợp pháp. Trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi việc xây dựng là cần thiết để cải thiện điều kiện sống, giới phân tích coi đây là phản ứng đối với chiến dịch bồi đắp đảo của chính Việt Nam ở Trường Sa.

Sự leo thang ở Biển Đông, một tuyến vận tải chính, có thể dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng và khiến giá hàng hóa tăng vọt, đặc biệt là dầu mỏ. Lần gần nhất căng thẳng khu vực bùng phát đáng kể vào năm 2016, sau phán quyết của Tòa án La Hay bác bỏ các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc, giá dầu thô Brent đã tăng hơn 15% trong những tháng sau đó.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.