Thị trường xe năng lượng mới từng bùng nổ của Trung Quốc đang phát đi những tín hiệu cảnh báo, với doanh số bán lẻ giảm 20% tính từ đầu năm đến ngày 19 tháng 4. Đây là một sự đảo chiều mạnh mẽ mà ngay cả việc giảm giá sâu cũng không thể ngăn cản, thách thức các giả định về tăng trưởng của các nhà sản xuất ô tô từ Tesla đến Volkswagen.
"Bạn không thể thực sự dựa vào những thanh kim loại mạ chrome, ghế da Napa và lịch sử 'trăm năm' của mình để thuyết phục người tiêu dùng nữa," Yale Zhang, giám đốc điều hành công ty nghiên cứu Automotive Foresight có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết, nhấn mạnh sự suy giảm tầm ảnh hưởng của uy tín thương hiệu di sản tại Trung Quốc.
Doanh số bán lẻ xe năng lượng mới (NEV) đạt 387.000 chiếc trong 19 ngày đầu tháng 4, giảm 14% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe khách Trung Quốc (CPCA). Tính từ đầu năm đến nay, doanh số NEV đứng ở mức 2,295 triệu chiếc, giảm 20% so với cùng kỳ năm trước. Thị trường xe khách nói chung thậm chí còn tệ hơn, với doanh số giảm 26% trong giai đoạn tháng 4 và 19% tính từ đầu năm.
Sự sụt giảm tạo ra một thử thách nghiêm trọng cho cả các công ty trong nước và quốc tế. Đối với đơn vị dẫn đầu thị trường BYD, công ty vừa kỷ niệm chiếc NEV thứ 16 triệu, điều này gây áp lực lên định giá vốn dựa trên sự tăng trưởng thần tốc. Đối với các thương hiệu phương Tây như Volkswagen, hiện đứng thứ ba tại Trung Quốc sau BYD và Geely, nó làm trầm trọng thêm việc mất thị phần tại một khu vực từng chiếm một phần ba doanh số của họ.
Sự co lại đánh dấu một bước ngoặt đáng kể cho một thị trường vốn được định nghĩa bởi sự tăng trưởng bùng nổ. Ví dụ, BYD chỉ mất 120 ngày để sản xuất chiếc NEV thứ 16 triệu sau khi đạt mốc 15 triệu. Việc mở rộng quy mô nhanh chóng này của các nhà vô địch trong nước đã thay đổi căn bản cục diện cạnh tranh, khiến các nhà sản xuất ô tô lâu đời của Đức phải vật lộn. Theo dữ liệu từ S&P Global Mobility, doanh số của Volkswagen, BMW và Mercedes-Benz đã giảm tổng cộng một phần tư trong vòng 5 năm tính đến năm 2025.
Giới hạn của cuộc chiến giá cả
Sự sụt giảm doanh số hiện tại cho thấy cuộc chiến giá cả khốc liệt, vốn chứng kiến các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cung cấp các mẫu xe điện ngày càng tinh vi với giá ngày càng thấp, đang chạm đến giới hạn như một động lực tăng trưởng. Các mẫu xe như BYD Seagull, có giá chỉ từ 8.000 USD, và Xiaomi SU7, được các nhà đánh giá gọi là "chiếc xe 42.000 USD mang lại cảm giác như xe 75.000 USD," đã thiết lập lại kỳ vọng của người tiêu dùng. Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất từ CPCA chỉ ra rằng ngay cả những mức giá gây hấn này cũng không còn đủ để đảm bảo sự mở rộng thị trường, cho thấy khả năng bão hòa người tiêu dùng hoặc sự thận trọng về kinh tế.
Tham vọng toàn cầu gặp gỡ thực tế trong nước
Sự chậm lại ở trong nước trái ngược với tham vọng quốc tế ngày càng tăng và sức hút văn hóa của các thương hiệu xe điện Trung Quốc. Một hiện tượng trên mạng xã hội được gọi là "Chinamaxxing" đã khiến người tiêu dùng Gen Z ở Mỹ phát triển sự quan tâm mạnh mẽ đối với xe điện Trung Quốc mà họ không thể mua hợp pháp, tạo ra cái mà một nhà tư vấn gọi là "vấn đề TikTok" đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ. Trong khi các thương hiệu như BYD, Zeekr của Geely và Xiaomi đang xây dựng lượng người theo dõi toàn cầu trực tuyến và mở rộng sản xuất tại Châu Âu và Nam Mỹ, thì sự hạ nhiệt của thị trường quê nhà lại đặt ra một thách thức quan trọng. Hiệu suất của các công ty này, vốn dựa vào khối lượng nội địa khổng lồ để tài trợ cho việc mở rộng toàn cầu và phát triển công nghệ, sẽ được các nhà đầu tư theo dõi chặt chẽ. Sự chậm lại có thể tác động đến giá cổ phiếu của các nhà sản xuất ô tô phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc, bao gồm Tesla (TSLA), Volkswagen (VOWG.DE) và Nio (NIO).
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
