Điểm chính:
Chỉ số giá sản xuất của Canada đã tăng vọt trong tháng 3, khi cuộc chiến leo thang ở Iran gây ra sự gia tăng kỷ lục về chi phí năng lượng và giá hóa chất cao hơn đáng kể, gây ra áp lực lạm phát có thể làm phức tạp thêm lộ trình chính sách của Ngân hàng Trung ương Canada.
Các nhà phân tích tại ING viết: “Thị trường đang phải định giá lại các kỳ vọng”, đồng thời lưu ý rằng hy vọng mong manh về một giải pháp ở Vịnh Ba Tư có nghĩa là thực tế về sự gián đoạn nguồn cung sẽ bắt đầu, để lại dư địa tăng giá hơn nữa.
Dữ liệu phản ánh sự truyền dẫn mạnh mẽ của xung đột địa chính trị vào lạm phát trong nước. Cuộc chiến bắt đầu vào cuối tháng 2 đã đóng cửa Eo biển Hormuz một cách hiệu quả, một con đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu đường biển của thế giới. Các cuộc phong tỏa hải quân và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng sau đó đã thắt chặt thêm nguồn cung. Kết quả là, dầu Brent đã vượt qua mức 100 USD/thùng một cách thuyết phục, trong khi giá xăng tại Mỹ ghi nhận mức tăng hàng tháng lớn nhất trong lịch sử vào tháng 3, tăng vọt 25%, theo phân tích dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang từ Tribune. Điều này đi kèm với đồng đô la Mỹ mạnh hơn và lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng, với trái phiếu 10 năm đạt mức 4,32% vào giữa tháng 4.
Đối với Canada, sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí đầu vào báo hiệu rằng các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với chi phí cao hơn, nhiều chi phí trong số đó có khả năng sẽ được chuyển sang cho người tiêu dùng. Lạm phát dai dẳng từ phía cung này đặt ra thách thức cho Ngân hàng Trung ương Canada, có khả năng hạn chế khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ ngay cả khi tăng trưởng toàn cầu đối mặt với những trở ngại từ chi phí năng lượng tăng cao.
Động lực chính của sự gia tăng này là cuộc chiến ở Trung Đông và tác động nghiêm trọng của nó đối với hậu cần toàn cầu. Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, Iran đã làm gián đoạn việc vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Một lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ được áp đặt vào giữa tháng 4 và việc Iran bắt giữ hai tàu sau đó đã làm tình hình thêm căng thẳng, với các cuộc đàm phán hòa bình được cho là đang bế tắc.
Sự gián đoạn này còn lan rộng ra ngoài dầu thô. Theo phân tích từ ING, việc đóng cửa eo biển một cách hiệu quả đã hạn chế khoảng một phần ba dòng chảy phân bón đường biển toàn cầu. Điều này đã buộc các nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ phải trả mức phí bảo hiểm đáng kể và khiến Nga, nhà sản xuất lớn thứ hai thế giới, phải gia hạn hạn ngạch xuất khẩu của chính mình, thắt chặt hơn nữa nguồn cung toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về chi phí thực phẩm trong tương lai.
Mức tăng kỷ lục trong thành phần năng lượng của chỉ số giá sản xuất phản ánh tác động trực tiếp của giá dầu cao hơn. Nhưng hiệu ứng này rộng hơn, lan sang các bộ phận khác của nền kinh tế công nghiệp. Hóa chất, cũng có mức tăng giá đáng kể, thường sử dụng các sản phẩm dầu mỏ làm nguyên liệu đầu vào chính. Khi chi phí dầu thô tăng, chi phí sản xuất mọi thứ từ nhựa đến phân bón cũng tăng theo.
Động lực này đang tạo ra một môi trường đầy thách thức cho các ngân hàng trung ương. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, cơ quan đã giữ mức lãi suất điều hành ở mức 3,50-3,75% trong tháng 3, đã chứng kiến thị trường cắt giảm kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất vào năm 2026. Các nhà phân tích lưu ý rằng thị trường không còn định giá cho nỗi sợ xung đột, mà là định giá cho những hậu quả lạm phát của nó. Một động lực tương tự có thể diễn ra đối với Ngân hàng Trung ương Canada, cơ quan hiện phải cân nhắc tác động của lạm phát gia tăng so với các chỉ số kinh tế khác.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
