Canada ra mắt Quỹ Strong Fund trị giá 25 tỷ CAD nhằm đối phó với áp lực thương mại từ Mỹ

Canada đang thành lập quỹ đầu tư quốc gia đầu tiên, một nguồn ngân sách trị giá 25 tỷ CAD được thiết kế để bảo vệ chủ quyền kinh tế trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng với Hoa Kỳ.

Chính phủ Canada sẽ triển khai quỹ đầu tư quốc gia đầu tiên mang tên Quỹ Canada Strong trị giá 25 tỷ CAD, nhằm đồng đầu tư vào các dự án năng lượng, cơ sở hạ tầng và tài nguyên trong nước như một phản ứng trực tiếp đối với các áp lực thương mại đang diễn ra từ Hoa Kỳ.

"Hoa Kỳ đã thay đổi—đó là quyền của họ. Chúng tôi đang đáp trả—đó là mệnh lệnh của chúng tôi," Thủ tướng Mark Carney phát biểu tại buổi công bố ở Ottawa, định hình quỹ này như một công cụ để tự chủ kinh tế.

Động thái này diễn ra khi Canada vẫn là quốc gia G7 duy nhất chưa có thỏa thuận miễn giảm thuế quan với Nhà Trắng, khiến các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ. Quỹ mới sẽ thực hiện góp vốn cổ phần, một sự thay đổi so với mô hình dựa trên cho vay của Ngân hàng Cơ sở hạ tầng Canada hiện tại, đơn vị đã triển khai hơn 18 tỷ CAD cho 108 dự án.

Quỹ nhằm mục đích bảo vệ các ngành công nghiệp quan trọng của Canada khỏi những thay đổi chính trị nước ngoài bằng cách thúc đẩy quyền sở hữu trong nước, nhưng thành công của nó phụ thuộc vào khả năng thu hút vốn tư nhân và hoạt động độc lập. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế còn hoài nghi, với việc Derek Holt từ Ngân hàng Nova Scotia lưu ý rằng thâm hụt tài khoản vãng lai của Canada ở mức khoảng 1% GDP làm dấy lên câu hỏi về việc liệu quỹ sẽ mở rộng nguồn vốn hay chỉ đơn thuần là chuyển hướng các khoản tiết kiệm hiện có.

Bước Chuyển Cấu Trúc Trong Chính Sách Công Nghiệp

Quỹ Canada Strong đại diện cho một sự thay đổi đáng kể trong chính sách công nghiệp của đất nước, chuyển từ mô hình trợ cấp và cho vay sang mô hình tập trung vào sở hữu cổ phần trực tiếp. Mục tiêu đề ra là đảm bảo người dân Canada giữ lại được phần lớn hơn trong khối tài sản được tạo ra từ các tài sản chiến lược rộng lớn của quốc gia, bao gồm khoáng sản quan trọng, năng lượng và tài nguyên nông nghiệp. Bằng cách nắm giữ cổ phần sở hữu, quỹ được thiết kế để tạo ra lợi nhuận thương mại cho công chúng, vượt xa những lợi ích thuần túy từ doanh thu thuế và việc làm.

Chiến lược này cố gắng giải quyết vấn đề thu giữ giá trị dai dẳng của Canada, nơi vốn nước ngoài thường đóng vai trò chủ đạo trong việc tài trợ cho phát triển tài nguyên và cơ sở hạ tầng quy mô lớn. Mặc dù điều này đã cho phép thực hiện dự án, nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc một phần đáng kể lợi ích tài chính dài hạn sẽ chảy ra nước ngoài. Quỹ mới, được khởi xướng với khoản đóng góp liên bang ban đầu là 25 tỷ CAD, nhằm đóng vai trò là một nhà đồng đầu tư nội địa mạnh mẽ cùng với vốn tư nhân.

Quản Trị và Độc Lập Là Nền Tảng

Một yếu tố quan trọng của đề xuất là quản trị của quỹ. Các quan chức tuyên bố quỹ sẽ được thành lập như một tập đoàn vương miện (Crown corporation) độc lập, hoạt động tách biệt khỏi ảnh hưởng chính trị trực tiếp để lựa chọn các dự án dựa trên giá trị thương mại. Cấu trúc này rất cần thiết để tránh rủi ro quỹ trở thành công cụ cho các dự án mang động cơ chính trị vốn có thể không khả thi về mặt thương mại. Chính phủ kế hoạch dành vài tháng tham vấn để hoàn thiện sứ mệnh và khung quản trị của quỹ.

Các so sánh đã được đưa ra với các quỹ đầu tư quốc gia đã thành danh như của Na Uy và Singapore. Tuy nhiên, không giống như quỹ của Na Uy được xây dựng trên thặng dư dầu khí khổng lồ, quỹ của Canada được triển khai thông qua đóng góp liên bang trực tiếp trong khi đất nước đang thâm hụt tài khoản vãng lai. Điều này làm cho khả năng hoạt động với kỷ luật thương mại và tái đầu tư lợi nhuận vào các dự án mới của quỹ trở nên tối quan trọng để đạt được hiệu ứng tăng trưởng kép trong dài hạn.

Một trong những khía cạnh mới lạ hơn của kế hoạch là tiềm năng cho một sản phẩm đầu tư bán lẻ, cho phép các cá nhân Canada đầu tư trực tiếp vào quỹ. Mặc dù các chi tiết vẫn còn chờ tham vấn, nhưng thành phần này nhằm mục đích dân chủ hóa việc tham gia vào sự tăng trưởng công nghiệp của quốc gia. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nên thận trọng, vì các dự án như vậy tiềm ẩn rủi ro cố hữu, bao gồm thời gian dài và biến động giá hàng hóa, và thiết kế của bất kỳ cơ chế chia sẻ rủi ro nào vẫn chưa được tiết lộ.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.