Cơn sốt AI đóng góp thêm 2 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP năm 2026

Một phân tích kinh tế vào tháng 5 năm 2026 tiết lộ rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một nền kinh tế Mỹ "hai tốc độ", thúc đẩy chi tiêu vốn kỷ lục trong khi che lấp sự suy yếu ở các lĩnh vực khác và tạo ra những biến dạng đáng kể trong các chỉ số kinh tế chính. Nền kinh tế AI ước tính đã tăng trưởng 31% trong quý đầu tiên, so với mức chỉ 0,1% của nền kinh tế phi AI, và đặc phái viên AI của Tổng thống Trump, David Sacks, dự báo rằng AI sẽ đóng góp thêm hai điểm phần trăm vào tăng trưởng kinh tế năm nay.

Ernie Tedeschi, kinh tế trưởng tại Stripe, tính toán: "Tổng chi tiêu cho máy tính đã đóng góp 1,7 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng 2% của quý đầu tiên. Loại trừ nhập khẩu, con số đó giảm xuống chỉ còn 0,4 điểm", nhấn mạnh vai trò quan trọng của thiết bị nhập khẩu trong cơn sốt này.

Sự biến dạng thể hiện rõ rệt ở khắp mọi nơi. Thu nhập quý I của S&P 500 đang trên đà tăng 27%, nhưng điều này bị nghiêng nặng nề bởi sự bùng nổ lợi nhuận 61% của nhóm công nghệ khổng lồ "Magnificent Seven". Đối với 493 công ty còn lại trong chỉ số, lợi nhuận chỉ tăng khiêm tốn 16%. Sự tập trung lợi nhuận này đã đẩy tỷ trọng của lao động trong tổng sản lượng khu vực kinh doanh xuống còn 54,1%, mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu thống kê vào năm 1947.

Sự tập trung cường độ cao về tăng trưởng và lợi nhuận vào một số ít các công ty liên quan đến AI làm dấy lên lo ngại về sự mong manh của thị trường và làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng kinh tế. Mặc dù công nghệ này là xu thế tất yếu, nhưng sự cuồng nhiệt hiện tại, nếu đổ vỡ, có thể gây ra những hậu quả khó lường cho một nền kinh tế mà các chỉ số truyền thống đang bị bóp méo, khiến các quyết định chính sách hiệu quả trở nên ngày càng khó khăn.

Câu chuyện về hai nền kinh tế

Nền kinh tế Mỹ ngày càng bị chia rẽ giữa lĩnh vực AI siêu tăng trưởng và mọi thứ còn lại. Morgan Stanley dự báo rằng chi tiêu vốn của năm "ông lớn" hạ tầng AI sẽ đạt 1,1 nghìn tỷ USD vào năm tới, con số này tương đương 3,3% GDP và vượt quá chi tiêu dự kiến cho quốc phòng. Sự bùng nổ đầu tư này có thể thấy rõ trong các số liệu GDP quý I, cho thấy đầu tư vào thiết bị công nghệ tăng vọt 43% và đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu tăng 22%, trong khi đầu tư vào nhà ở và cấu trúc kinh doanh giảm.

"Trường biến dạng thực tế" này đã bao trùm các thị trường tài chính. Mức tăng 7% của S&P 500 kể từ khi bắt đầu chiến tranh Iran gần như hoàn toàn là nhờ Magnificent Seven. Một chỉ số trọng số bằng nhau của tất cả 500 công ty thực tế đã giảm nhẹ trong cùng kỳ. Hiệu ứng này mở rộng ra ngoài các công ty công nghệ hàng đầu, với những công ty như Intel chứng kiến giá cổ phiếu tăng vọt do nhu cầu về linh kiện trong các trung tâm dữ liệu, ngay cả khi họ đối mặt với những thách thức chiến lược ở những mảng khác.

Tỷ trọng lao động và thương mại toàn cầu

Lợi ích từ cơn sốt AI không được phân phối đều. Trong khi lợi nhuận doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tăng vọt, thù lao lao động chỉ tăng 3,1% (tốc độ hàng năm) trong quý đầu tiên, và thực tế đã giảm 0,5% sau lạm phát. Mức tỷ trọng lao động thấp kỷ lục 54,1% phản ánh sự ngắt kết nối ngày càng tăng giữa tăng trưởng kinh tế tiêu đề và thực tế tài chính của những người lao động bình thường. Xu hướng này được chứng minh rõ hơn bởi các công ty như Peloton, đang sử dụng các chương trình lồng tiếng bằng AI để mở rộng toàn cầu, và Papa John's, đang nâng cấp hệ thống đặt hàng kỹ thuật số với các đại lý AI, cả hai đều sử dụng công nghệ để thúc đẩy hiệu quả.

Cơn sốt này cũng đang vẽ lại bản đồ thương mại toàn cầu. Nhu cầu khổng lồ đối với chất bán dẫn tiên tiến và phần cứng liên quan đến AI khác đã khiến nhập khẩu của Mỹ tăng lên, làm nới rộng thâm hụt thương mại. Đồng thời, nó đã tạo ra một thặng dư thương mại không tưởng chiếm 24% GDP của Đài Loan và thúc đẩy chỉ số chứng khoán Kospi của Hàn Quốc tăng 78%, nơi đặt trụ sở của các gã khổng lồ bán dẫn như Samsung Electronics và SK Hynix.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.