5 quốc gia EU yêu cầu đánh thuế lợi nhuận bất thường từ năng lượng khi chiến tranh đẩy giá tăng vọt

Năm trong số các nền kinh tế lớn nhất của Liên minh Châu Âu đang kêu gọi áp dụng thuế lợi nhuận bất thường trên toàn EU đối với các công ty năng lượng, một phản ứng trực tiếp đối với giá nhiên liệu tăng vọt kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu. Trong một bức thư chung, các bộ trưởng tài chính của Đức, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo đã thúc giục Ủy ban Châu Âu dự thảo một "công cụ đóng góp" để phân bổ lại lợi nhuận có được từ cuộc xung đột.

"Nó cũng sẽ gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng những người hưởng lợi từ hậu quả của chiến tranh phải thực hiện phần việc của mình để giảm bớt gánh nặng cho công chúng," các bộ trưởng viết trong một bức thư gửi Ủy viên Khí hậu EU Wopke Hoekstra, theo báo cáo của Reuters.

Lời kêu gọi này đưa ra khi giá khí đốt châu Âu đã tăng vọt hơn 70% kể từ khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, tạo ra một cú sốc giá gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Bức thư chỉ rõ tiền lệ được thiết lập vào năm đó, khi EU giới thiệu một loạt chính sách khẩn cấp, bao gồm thuế đánh vào lợi nhuận bất thường, sau cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine và các đợt cắt giảm cung cấp khí đốt sau đó.

Nếu được thực hiện, loại thuế này sẽ gây áp lực trực tiếp lên khả năng sinh lời của các nhà sản xuất và lọc dầu năng lượng châu Âu, làm tăng rủi ro quy định trong toàn ngành và có khả năng làm giảm đầu tư trong tương lai. Động thái này cho thấy sự đồng thuận chính trị ngày càng tăng trong việc can thiệp vào thị trường, khi Ủy ban hiện đang tích cực xem xét việc hồi sinh kịch bản khủng hoảng năm 2022 trước một mùa đông có thể khó khăn.

Cảm giác quen thuộc của các biện pháp khủng hoảng năm 2022

Đề xuất từ năm quốc gia không phải là một lời kêu gọi đơn độc. Pháp đã riêng biệt yêu cầu EU đảm bảo các nhà lọc dầu không tính giá nhiên liệu quá mức. Áp lực tập thể từ các nền kinh tế lớn bao gồm Đức và Ý khiến Ủy ban Châu Âu khó có thể phớt lờ.

"Khoản đóng góp đoàn kết" năm 2022 đã buộc các nhà sản xuất nhiên liệu hóa thạch phải thực hiện một khoản thanh toán bắt buộc dựa trên lợi nhuận cao hơn 20% so với mức trung bình của bốn năm trước đó. Mặc dù bức thư mới không đưa ra mức thuế cụ thể, nhưng nó yêu cầu một "công cụ đóng góp tương tự trên toàn EU dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc," gợi ý rằng việc hồi sinh khuôn khổ đó là lựa chọn chính đang được xem xét.

Khủng hoảng rộng lớn hơn đang rình rập châu Âu

Việc thúc đẩy thuế diễn ra khi châu Âu chuẩn bị cho một cuộc khủng hoảng năng lượng rộng lớn hơn. Ủy viên Năng lượng EU Dan Jorgensen cho biết các quan chức đặc biệt lo ngại về nguồn cung ngắn hạn của các sản phẩm dầu tinh chế như dầu diesel và nhiên liệu phản lực. Sự phụ thuộc nặng nề của khối vào nhập khẩu khiến nó dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự gián đoạn nào ở Trung Đông.

Cuộc chiến đã có tác động tài chính đáng kể. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen cho biết 10 ngày đầu tiên của cuộc xung đột đã khiến người đóng thuế châu Âu tốn thêm 3 tỷ Euro cho việc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Các nhà phân tích tại tổ chức tư vấn Bruegel ước tính rằng việc tăng gấp đôi giá khí đốt kéo dài sẽ cộng thêm khoảng 100 tỷ Euro vào hóa đơn nhập khẩu hàng năm của châu Âu. Áp lực giá mới này đe dọa sẽ thổi bùng lạm phát, làm tê liệt sản xuất và tăng giá thực phẩm trên khắp lục địa.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.