2024 yılındaki tarife kaosundan bu yana yaşanan en kötü Hazine tahvili satışı yatırımcıları sarsıyor. İran savaşından kaynaklanan petrol şoku çok az güvenli liman bırakırken, Federal Rezerv'i (Fed) harekete geçmeye zorlayabilecek yeni bir enflasyon dalgası korkusunu körüklüyor.
TotalEnergies SE CEO'su Patrick Pouyanne, CERAWeek konferansında yaptığı açıklamada, "Bu kriz üç veya dört aydan fazla sürerse dünya için sistematik bir sorun haline geleceği benim için açık. Küresel olarak ihraç edilen ham petrolün %20'sinin mahsur kalmasına izin veremeyiz" dedi.
Eşzamanlı satış dalgası ağır oldu. 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yaklaşık 0,5 puan artarak %4,439'a çıkarken, politikaya duyarlı iki yıllık getiri %3,915'e tırmandı. Bu çalkantı, çatışmalar başladığından beri iShares Core 60/40 Balanced Allocation ETF'sini %6,3 oranında aşağı çekerken, Brent ham petrol vadeli işlemleri %55 artışla varil başına 112 dolara yükseldi.
Yatırımcılar için temel sorun, savaşın aynı anda hem ekonomik büyümeyi tehdit etmesi hem de enflasyonu körükleyerek hisse senetleri ile tahviller arasındaki geleneksel ters korelasyonu bozmasıdır. Bu stagflasyonist şok, merkez bankalarının izleyeceği yolu karmaşıklaştırıyor ve yatırımcıların, uzun süreli bir çatışmanın petrolü varil başına 200 dolar sınırına itip itmeyeceğini merak etmesine neden oluyor.
### Saklanacak Yer Yok
Şubat ayı sonunda başlayan çatışma, faiz oranlarının düşeceği beklentisiyle pozisyon alan birçok yatırımcıyı hazırlıksız yakaladı. Savaştan hemen önce piyasalar, yıl sonuna kadar Fed'den iki faiz indirimi ihtimalini yaklaşık %80 olarak fiyatlıyordu. Küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte biri için bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının enerji fiyatlarını fırlatmasıyla bu hava dağıldı.
Güvenli limana kaçış başlangıçta tahvilleri desteklese de petrol şokunun enflasyonist etkilerinin netleşmesiyle bu ralli bir saat içinde tersine döndü. Fed Başkanı Jerome Powell, 18 Mart'taki basın toplantısında bu zorluğu kabul ederek yetkililerin enerji arz şokunu tamamen görmezden gelemeyeceğini ima etti ve daha yüksek faiz oranları beklentisini güçlendirdi.
RBC Capital Markets ABD faiz stratejisti Izaac Brook, "Kimsenin bu harekete karşı pozisyon alma iştahı yok; çünkü son birkaç haftada bunu yapmaya çalıştıysanız piyasa sürekli aleyhinize gitmeye devam etti" dedi.
Etki reel ekonomide zaten görülmeye başlandı. ABD'de 30 yıllık konut kredisi faizleri %6,38'e fırlayarak bahar dönemi ev alım sezonunu tehdit eder hale geldi. Euro bölgesinde, Bloomberg Economics petrolün varil başına 110 dolar civarında kalması durumunda şokun yıllık enflasyona bir puan ekleyebileceğini ve GSYH'den %0,6 çalabileceğini öngörüyor.
### Hassas Bir Denge
Hükümetler darbeyi yumuşatmaya çalıştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), piyasaya günde 3 milyon varile kadar petrol ekleyebilecek rekor düzeyde stratejik petrol rezervi salınımını koordine etti. ABD ayrıca Rusya ve İran petrolüne yönelik bazı yaptırımları geçici olarak kaldırdı.
Ancak bunlar sınırlı önlemlerdir. Boğazın kapatılması piyasadan günlük net 9 milyon varil petrolü çekiyor; bu açık Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve İngiltere'nin toplam tüketiminden daha büyüktür. Katar'dan gelen kargoların kaybını telafi edecek çok az stratejik stokun bulunduğu sıvılaştırılmış doğal gazda (LNG) durum daha da vahim.
Amerikan Petrol Enstitüsü (API) CEO'su Mike Sommers, ABD'nin tüketicileri korumak için daha fazla ne yapabileceğini sorgulayarak "Şu noktada oyun planı oldukça kısıtlı" dedi.
Dünyanın bu büyüklükte bir enerji şokuyla en son karşılaştığı dönem, sancılı bir stagflasyon dönemine ve derin bir küresel resesyona yol açan 1970'lerdeki Arap petrol ambargosu idi. Carlyle Group Inc. enerji yolları baş strateji sorumlusu Jeff Currie benzer bir sonuç konusunda uyardı. Currie, "Günde 5 ila 10 milyon varil arasında bir talep kaybı yaşayabilirsiniz, bu da yetmişli yıllara benzer önemli bir etki yaratacaktır" dedi.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
Edgen Stock·Mar 31 2026, 08:48