İran, Hürmüz Boğazı Trafiğinin %90'ını Abluka Altına Aldı

İran, Hürmüz Boğazı Trafiğinin %90'ını Ekonomik Abluka Altına Aldı

İran Devrim Muhafızları Kolordusu (IRGC), 27 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nı tamamen abluka altına alarak üç konteyner gemisini geri çevirdi ve hayati su yolunun ABD ve İsrail müttefikleriyle bağlantılı tüm gemilere kapalı olduğunu duyurdu. Bu eylem, ticari trafiğin %90 oranında düşmesine neden olarak dünyanın en önemli petrol arterini fiilen silah haline getirdi. Bu hamle, bölgesel üreticilerden anında ve şiddetli tepki aldı. Kuveyt, teslimat sözleşmelerinde mücbir sebep ilan etti ve kriz öncesinde günde 2,6 milyon varil olan petrol üretimini durdurdu, çünkü artık küresel pazara ihracat yapamıyor.

Kuveyt Petrol Şirketi CEO'su Şeyh Nevaf El-Sabah, kapatmayı dünya ekonomisini rehin alan bir ekonomik abluka olarak nitelendirdi. Etkisinin "felaketin ötesinde" olduğunu ve dünya genelinde bir domino etkisi yaratacağını söyledi. Diğer Körfez liderleri de bu hamleyi küresel istikrara doğrudan bir tehdit olarak görerek bu görüşü yinelediler.

Hürmüz Boğazı'nı silah haline getirmek tek bir ulusa karşı bir saldırı eylemi değildir. Bu, uygun fiyatlı enerji ve gıdaya bağımlı her tüketiciye, her aileye karşı ekonomik terördür.

— Sultan el-Cabir, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi CEO'su

Tahran, Ücretleri Yuan Cinsinden Alan 'Geçiş Ücreti' Sistemi Uyguluyor

Trafik azalırken İran, fiili bir "geçiş ücreti" rejimi kurarak kontrolünü resmileştiriyor. Denizcilik istihbarat firması Lloyd’s List'e göre, gemiler İran karasularına yönlendiriliyor ve burada IRGC tarafından denetlenmeleri gerekiyor. Güvenli geçiş yapmak isteyen gemilerin kargolarının, sahiplerinin ve mürettebatının detaylarını aracılara sunmaları gerekiyor. Lloyd's List, en az iki geminin geçiş için ücret ödediğini ve ödemelerin Çin yuanı cinsinden yapıldığını bildirdi.

Bu sistem, Tahran'ın kendi ekonomik çıkarlarını korurken deniz akışını seçici olarak kontrol etmesini sağlıyor. Kpler'den alınan veriler, İran'ın Harg Adası terminalinin Mart ayında 1,6 milyon varil petrol yüklediğini gösteriyor; bu rakam savaş öncesi seviyelerle neredeyse aynı. Başlıca müşterilerin Çin'deki küçük, özel rafineriler olduğu bildiriliyor, bu da İran'ın başkalarına uyguladığı ablukayı atlatma yeteneğini gösteriyor.

Kapanma, Dünya Petrolünün %20'sini Boğuyor, Gıda Arzını Tehdit Ediyor

Dünya toplam petrol arzının yaklaşık %20'sini karşılayan boğazın kapanması, küresel piyasalarda ciddi şoklara yol açtı. Petrol fiyatları, çatışmanın başlamasından bu yana %45'ten fazla artarak varil başına 107 dolara yükseldi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) günde 3 milyon varillik acil bir salınımı koordine etmiş olsa da, bölgesel yöneticiler bunun Irak'tan kaynaklanan açığı, Suudi Arabistan ve BAE gibi büyük üreticilerin açığını kapatmaya yetersiz olduğunu savunuyor.

Ekonomik düşüş sadece yakıt fiyatlarıyla sınırlı değil. Kuveyt liderliği, petrokimya sevkiyatlarındaki aksaklıkların gıda ambalajlarında kullanılan plastik kıtlığı yaratacağı konusunda uyardı. Ayrıca, ablukanın Körfez'den gelen gübrelerin ekim sezonu başlangıcında küresel pazarlara ulaşmasını engellemesi, bazı gelişmekte olan ülkelerde hasatları %50'ye kadar azaltabilir ve küresel gıda güvenliğini ciddi şekilde etkileyebilir.