%8'lik Fiyat Değişiminin Ardından Petrol 100 Doların Üzerine Çıktı
Brent ham petrol fiyatları, 24 Mart Salı günü varil başına 100 doların üzerine çıkarak önceki seanstaki sert düşüşü tersine çevirdi ve enerji piyasalarındaki aşırı oynaklığı vurguladı. Bu hareket, diplomatik ilerleme umutlarıyla fiyatların başlangıçta düştüğü yoğun bir dalgalanma döneminin ardından geldi. Pazartesi günü Brent vadeli işlemleri 8.92 dolar, yani %8.0 düşüşle varil başına 103.27 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü %7.3 kayıpla 91.06 dolara düştü.
Ancak, Amerika Birleşik Devletleri ve İran'ın kritik enerji altyapısı konusunda yeni tehditler alışverişinde bulunmasıyla bu kısa iyimserlik buharlaştı. Yeniden canlanan jeopolitik gerilim, her iki ham petrol göstergesi için de 30 günlük oynaklığı Nisan 2022'den bu yana en yüksek seviyelere çıkararak, traderlar arasında kısa vadeli arz istikrarı konusunda derin bir belirsizliğe işaret etti.
IEA, 1970'ler Krizlerini Aşan Arz Şoku Uyarısı Yaptı
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol'a göre, mevcut enerji şoku, 1973 ve 1979'daki petrol krizlerinin toplamından daha şiddetli. Çatışma, küresel petrol akışının yaklaşık %20'si için bir darboğaz olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen trafiğin çoğunu fiilen durdurdu ve günde 7 milyon ila 10 milyon varil arasında bir arz kaybı riski taşıyor.
Durumu bir bağlama oturtmak istersek, şu anki kriz, iki petrol krizi ve bir gaz krizinin hepsinin bir araya gelmiş hali gibidir.
— Fatih Birol, İcra Direktörü, Uluslararası Enerji Ajansı.
Arz sıkışıklığına yanıt olarak, IEA daha önce 11 Mart'ta stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrol salmaya karar vermişti. Ancak Birol, bu tür önlemlerin piyasayı rahatlatmaya yardımcı olsa da, bu büyüklükteki fiziksel bir arz kesintisine karşı uzun vadeli bir çözüm olmadığını vurguladı.
Enerji Şoku Asya'yı Vururken Küresel Hisse Senetleri Düştü
Sürekli yüksek enerji fiyatları ve artan enflasyon hayaleti, küresel hisse senedi piyasalarında geniş çaplı bir satış dalgasına yol açarken, Asya hisse senetleri düşüşten en çok etkilenen oldu. Japonya'nın Nikkei endeksi %3.5 düşüşle kapanırken, Hong Kong'un Hang Seng endeksi %3.5 ve Güney Kore'nin Kospi endeksi 23 Mart'ta %6.5 değer kaybetti.
Piyasa tepkisi, uzun süreli bir enerji krizinin stagflasyona — yavaşlayan ekonomik büyüme ve yüksek enflasyonun yıkıcı bir kombinasyonu — yol açabileceği yatırımcı korkularını yansıtıyor. Bu belirsizlik, merkez bankalarını para politikasını yeniden gözden geçirmeye zorluyor; Japonya Merkez Bankası, enflasyonist baskılara karşı potansiyel faiz artışlarına işaret etti. Londra, Frankfurt ve Paris'teki Avrupa borsaları da yaklaşık %2 daha düşük işlem görerek, riskten kaçınma duyarlılığının küresel olarak yayıldığını gösterdi.