Tanker el koyma operasyonu ablukadaki gemi sayısını 28'e çıkarırken ABD-İran görüşmeleri durdu

Tahran'ın müzakerecilerinin, Hint Okyanusu'nda İran bağlantılı ikinci bir petrol tankerine el konulmasıyla tırmanan Amerikan deniz ablukasını gerekçe göstererek İslamabad'a gitmeyi reddetmesi üzerine, Salı günü ABD-İran barış görüşmeleri başlamadan dağıldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi sosyal medyada yaptığı açıklamada, "İran limanlarını abluka altına almak bir savaş eylemidir ve bu nedenle ateşkesin ihlalidir" diyerek ticari bir gemiye saldırmanın "daha da büyük bir ihlal" olduğunu ekledi.

Diplomatik çöküş petrol fiyatlarını yukarı çekti; Brent ham petrolü %5,3 artışla varil başına 95,62 dolara yükselirken, Batı Teksas Intermediate (WTI) %5,3 kazançla 87,88 dolara ulaştı. Gerginlik, hafta sonu ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı yakınlarındaki ablukayı ihlal ettiği gerekçesiyle İran bayraklı M/V Touska gemisine ateş açması ve el koymasıyla şiddetlendi. ABD Merkez Komutanlığı, ablukanın başladığı 13 Nisan'dan bu yana 28 gemiye geri dönme veya limana geri dönme talimatı verdiğini söyledi.

Yeniden ortaya çıkan belirsizlik, Başkan Donald Trump'ın uzatacağını ancak ablukayı sıkı bir şekilde yerinde tutacağını söylediği hassas iki haftalık ateşkesi rayından çıkarma tehdidi taşıyor. Yönetim şu anda Başkan Yardımcısı JD Vance'in artık belirsizliğe giren görüşmeler için planlanan Pakistan gezisini iptal edip etmemeyi değerlendiriyor.

Abluka Etkisi, Görüşmeler Durdu

Pentagon'un, kuvvetlerinin Bengal Körfezi'nde daha önce İran kaçakçılık ağlarıyla bağlantısı nedeniyle yaptırım uygulanan ham petrol tankeri M/T Tifani'ye çıktığını doğrulamasıyla ABD'nin baskı kampanyası Salı günü tırmandı. Bu hamle, ABD'nin ablukasını küresel ölçekte uygulama ve İran gemilerini Basra Körfezi'nin çok ötesinde takip etme konusundaki yeni politikasını netleştiriyor. Abluka başladığından bu yana, normalde günde yaklaşık 130 geminin geçtiği boğazdan sadece bir gemi Körfez'den çıkış yapabildi.

Tahran için abluka kırmızı çizgi haline geldi. Daha önce müzakere etmeye istekli olduklarının sinyalini veren yetkililer, tam da ABD heyeti İslamabad'a gitmek üzere hazırlanırken geri adım attı. İran'ın BM Büyükelçisi Emir Said İravani, görüşmelerin ancak ABD'nin "toplu cezalandırma" olarak adlandırdığı ablukayı sona erdirmesinden sonra yeniden başlayabileceğini belirtti. Denizcilik istihbarat firması Kpler'e göre, bu açmaz bölgede 750'den fazla geminin ve tahmini 17 milyar dolarlık kargonun kapalı kalmasına neden oldu.

Yüksek Riskli Bir Kumar

Ateşkes doğrudan askeri saldırıları durdurmuş olsa da, ekonomik savaş devam ediyor. Abluka, Tahran'ın ana kozunu, yani dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kontrol etme yeteneğini aşındırıyor. Analistler bu hamlenin Washington tarafından hesaplanmış bir risk olduğunu söyledi.

Washington Enstitüsü'nde çalışan eski Ulusal Güvenlik Konseyi direktörü Michael Singh, "Abluka, İran'ın dünyanın geri kalanından önce pes edeceği üzerine bir bahis, ancak riskli bir bahis" dedi.

Arabulucular, ablukanın ekonomik etkisinden darbe alan İran'daki muhafazakar kesimlerin baskı altında müzakere etmeye isteksiz olduklarını söyledi. İran'ın nükleer programının geleceği ve ABD'nin zenginleştirilmiş uranyum stoku karşılığında dondurulmuş 20 milyar dolarlık İran fonunu serbest bırakma teklifi de dahil olmak üzere kilit tıkanma noktaları çözülmemiş durumda. Ateşkesin sona erme süresi yaklaşırken, açık çatışmaya dönüş riski artıyor ve küresel enerji piyasaları ile nakliye rotaları yüksek alarm durumunda kalıyor.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.