İran barış görüşmelerindeki ilerlemeyle ABD doları 99'un altına geriledi

Yedi haftadır süren savaşı sona erdirmek için ABD-İran çerçeve anlaşmasına yönelik umutlar artıyor; bu durum güvenli liman varlıklarına olan talebi azaltarak dolar üzerinde baskı oluşturuyor.

Amerikalı ve İranlı müzakerecilerin savaşı sona erdirmek için bir çerçeve anlaşmaya yaklaşmasıyla ABD Dolar Endeksi (DXY) 98,10'a geriledi. Bu durum güvenli liman varlıklarına olan talebi soğuturken petrol fiyatlarının geri çekilmesine neden oldu. ABD'li yetkililer Salı günü görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini doğruladı ve önümüzdeki günlerde yeni bir doğrudan müzakere turunun muhtemel olduğunu belirtti.

Başkan Trump'ın müzakere ekibinin bir parçası olan Başkan Yardımcısı Vance, bir Turning Point USA etkinliğinde yaptığı konuşmada, "Karşımızda oturan insanların bir anlaşma yapmak istediğini düşünüyorum. Bulunduğumuz noktadan dolayı kendimi çok iyi hissediyorum," dedi.

Pakistan, Mısır ve Türkiye'nin arabuluculuğuyla sağlanan bu potansiyel ilerleme, ABD'nin İran'ın günlük yaklaşık 140 milyon dolar gelir getiren 1,5 milyon varillik petrol ihracatını kesmeyi amaçlayan deniz ablukası sırasında geldi. Diplomatik umutlar Çarşamba günü petrol fiyatlarını düşürürken, ABD hisse senetleri yükseldi.

Bir anlaşma, mevcut ateşkesin 22 Nisan'da sona ermesinden önce İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı ve savaş hasarları konusundaki anlaşmazlıkların çözülmesine bağlı. Kapsamlı şartları müzakere etmek için ateşkesin uzatılması gerekebilir; bölge yetkilileri Associated Press'e bu konuda "prensipte anlaşma" sağlandığını ancak ABD tarafından henüz resmen kabul edilmediğini bildirdi.

Tahran Üzerindeki Ekonomik Baskı Artıyor

Diplomatik ilerleme, ABD deniz ablukasıyla şiddetlenen yoğun ekonomik baskı altında gerçekleşiyor. ABD'li yetkililer, baskının Tahran'ı müzakere masasına getiren kilit bir faktör olduğuna inanıyor. Bir ABD'li yetkili Axios'a verdiği demeçte, "İran'ın parası yok. İflas ettiler. Biz bunu biliyoruz ve onlar da bizim bildiğimizi biliyor," ifadelerini kullandı.

Abluka, İran'ın petrol ihracatının yaklaşık %90'ını gerçekleştiren Kharg Adası'nı fiilen kapatmış durumda. Eğer İran petrolünü ihraç edemezse, pompalamayı durdurmak zorunda kalabilir ve bu da kuyularına uzun vadeli zarar verebilir. İran'da en az 3.000 kişinin ve 13 ABD askerinin ölümüne neden olan savaş, yaptırımlar, yüksek işsizlik ve enflasyonun neden olduğu mevcut ekonomik krizi derinleştirdi. ABD ve İsrail hava saldırıları ayrıca İran'ın en büyük iki çelik fabrikasını kapattı ve petrokimya endüstrisini felç etti.

Pürüzler Devam Ediyor

Arabulucular, geçen hafta sonu doğrudan görüşmeleri rayından çıkaran üç ana pürüz üzerinde bir uzlaşma bulmaya çalışıyor. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baghaei, İran'ın uranyum zenginleştirmeyi tartışmaya açık olduğunu ancak ülkenin ihtiyaçlarına göre "zenginleştirmeye devam edebilmesi gerektiğini" vurguladı. Süregelen gerilimin bir işareti olarak üst düzey bir İranlı askeri komutan Ali Abdollahi, ABD ablukası kaldırılmazsa İran'ın tüm bölgesel ticareti engelleyeceği uyarısında bulundu.

ABD ve İran'ın en son bu denli yüksek riskli bir diplomasi yürütmesi, 2015 nükleer anlaşmasıyla sonuçlanmıştı. Bu anlaşma ile nükleer programa getirilen sınırlamalar karşılığında yaptırımlar kaldırılmış, ilişkilerde geçici bir yumuşama ve Orta Doğu risk primlerinde bir yeniden kalibrasyon yaşanmıştı. Yeni bir çerçeve anlaşması küresel enerji ve döviz piyasaları üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak ve Euro ve İngiliz Sterlini gibi riskli para birimlerinin dolar karşısında güçlenmesini sağlayabilecektir.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.