Trump, İran savaşının arkasında İsrail'in değil, 7 Ekim olaylarının olduğunu söyledi

Eski Başkan Donald Trump, İran ile savaşa İsrail tarafından çekilmediğini belirterek, yönetiminin askeri eylemlerini 7 Ekim saldırılarının sonuçlarına ve Tahran'ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi gerektiği yönündeki uzun süreli politikasına bağladı. Kendi platformu Truth Social'da yayımlanan bu açıklama, onay oranının %37 ile yeni bir rekor düşük seviyeye gerilediği ve müzakerecilerin gergin geçmesi beklenen ikinci tur ateşkes görüşmelerine hazırlandığı bir dönemde geldi.

Carnegie Orta Doğu Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Yezid Sayigh, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada, başkanın genellikle mübalağalı olan ifadelerini yorumlayarak, "Resmin tamamını görmüyoruz ancak bu, kapsamlı bir anlaşmaya varabilecek olumlu bir ivmeye işaret ediyor," dedi. Sayigh, Trump'ın "petrol fiyatlarını aşağı çekmek ve hisse senedi fiyatlarını yukarı çekmek" istemesi gibi gizli amaçları olabileceğine dikkat çekti.

Trump'tan gelen bu açıklama, önümüzdeki hafta başı sona ermesi beklenen hassas bir ateşkes döneminde yapıldı. İran'ın küresel petrol taşımacılığı için kritik bir damar olan Hürmüz Boğazı'nı çoğu trafiğe kapalı tutmaya devam etmesi nedeniyle gerilim yüksek kalmaya devam ediyor. AAA verilerine göre bu abluka, ulusal ortalama benzin fiyatının galon başına 4,04 dolara ulaşmasıyla enerji maliyetlerinde bir artışa neden oldu. Beyaz Saray, İran'ın katılımı henüz teyit edilmemiş olsa da daha fazla müzakere için aralarında Başkan Yardımcısı JD Vance ve Jared Kushner'ın da bulunduğu üst düzey bir heyeti Pakistan'a gönderiyor.

Orta Doğu'nun istikrarı ve enerji fiyat şokundan sarsılan küresel ekonominin yönü tehlikede. Son NBC News anketine göre Amerikalı yetişkinlerin %63'ü performansını onaylamazken Trump, kendi enerji bakanının benzin fiyatlarını gelecek yıla kadar 3 doların üzerinde tutabileceği konusunda uyardığı bir çatışmayı çözmek için büyük bir baskıyla karşı karşıya. Yaklaşan görüşmelerin sonucu, bölgenin daha geniş bir savaşa mı sürükleneceğini yoksa gerilimi düşürme yoluna mı gireceğini belirleyebilir.

Ateşkes Görüşmeleri Bıçak Sırtında

Kalıcı bir barışı pekiştirmeye yönelik diplomatik çabalar belirsizliklerle dolu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, bir sonraki tur görüşmeleri kolaylaştırmak için İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşerek aktif olarak ara buluculuk yapıyor. Ancak İran'ın resmi IRNA haber ajansı, rejimin, ABD'nin limanlarına yönelik devam eden deniz ablukasını ana şikayet konusu olarak göstererek yeni müzakereleri reddettiğini bildirdi.

ABD sert bir çizgi izlemeye devam ediyor ve Trump bir anlaşmaya varılamaması halinde İran'ın altyapısını yok etmekle tehdit ediyor. Yakın tarihli bir paylaşımında, ABD güçlerinin ablukayı kırmaya çalışan bir İran gemisi olan Touska'ya "hasar verdiğini ve el koyduğunu" duyurdu. Bu saldırgan tutum, Beyaz Saray İslamabad'daki olası bir toplantı için müzakere ekibini hazırlarken bile diplomatik manzarayı karmaşıklaştırıyor.

Ekonomik Baskılar Artıyor

Çatışmanın ekonomik yansımaları, Trump yönetimi için önemli bir iç mesele haline geliyor. Enerji Bakanı Chris Wright, CNN'e verdiği bir röportajda benzin fiyatlarının galon başına 3 doların altına düşmesinin "gelecek yıla kadar gerçekleşmeyebileceğini" kabul etti. Bu değerlendirme, yönetimin savaşın bitiminden sonra fiyatların hızla düşeceği yönündeki önceki vaatleriyle çelişiyor.

Çatışmanın etkisi benzin istasyonlarının ötesine uzanıyor. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması; petrol, petrokimya ve dolayısıyla plastik, gübre ve ilaç üretimi için temel olan her şeyi etkileyerek küresel tedarik zincirlerini bozdu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Avrupa'nın yaklaşık altı haftalık jet yakıtı rezervi kaldığı konusunda uyardı ve bu durum uçuş iptallerini gündeme getirdi. ABD Merkez Komutanlığı'na göre ABD ordusu, İran limanlarına yönelik ablukasını uygulamak için 10.000'den fazla asker konuşlandırdı ve bu operasyon şu ana kadar 14 gemiyi geri çevirdi.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.