Önemli Çıkarımlar:
Wall Street, OpenAI, Anthropic ve SpaceX'ten gelecek 180 milyar dolarlık yapay zeka halka arz dalgasının temelini oluşturacak olan kullanım bazlı metrik token ekonomisi konusunda hızlandırılmış bir eğitim almak üzere.
Yaklaşık bir kelimenin dörtte üçü uzunluğundaki bir token, yapay zeka ekonomisinin atomik birimidir ve OpenAI, Anthropic ile SpaceX halka açılmaya hazırlanırken yatırımcıların bunu anlaması gerekecek. OpenAI, Anthropic'in de aynısını yapmasından bir hafta sonra Pazartesi günü gizli bir halka arz başvurusunda bulundu. SpaceX'in ise en erken Cuma günü çıkış yapması bekleniyor.
D.A. Davidson teknoloji analisti Gil Luria, "Bu yeni alanda yol alırken hepimiz için bu bir çalışma süreci" dedi.
OpenAI, en güçlü modeli GPT-5.5 için 1 milyon giriş token'i başına 5 dolar ve 1 milyon çıkış token'i başına 30 dolar ücret alıyor. Anthropic'in Claude Opus 4.8'i, 1 milyon çıkış token'i başına 25 dolar ücret talep ediyor. SpaceX'in halka arz başvurusunda token'lerden 62 kez bahsediliyor ve bunlar "bir yapay zeka modeli tarafından işlenen ve üretilen, yapay zekayı ölçmek için kullanılan temel metin veya görüntü birimleri" olarak tanımlanıyor.
PitchBook'a göre üç şirket toplamda en az 180 milyar dolar toplayabilir ve bu durum, geleneksel olarak şirketleri bilgi işlem kullanımına göre değil, gelir ve kâra göre değerleyen bir piyasa için token'lerin anlaşılmasını kritik hale getiriyor. SpaceX'in halka arzı, 75 milyar dolarlık hisse senedi için 150 milyar dolarlık sermayenin rekabet etmesiyle şimdiden iki kat fazla talep aldı.
Token Fiyatlandırma Bulmacası
Kurumsal yazılımı lisanslardan aboneliğe kaydıran bulut bilişimin aksine, yapay zeka faturalandırması parçacıklıdır. Her ChatGPT sorgusu, her görüntü oluşturma, her kodlama oturumu belirli sayıda token tüketir. Google'ın modelleri, CEO Sundar Pichai'nin şirketin Nisan ayı kazanç çağrısında belirttiğine göre, geçen çeyrekteki 10 milyardan artarak doğrudan API kullanımıyla dakikada 16 milyardan fazla token işliyor. Geçtiğimiz yıl boyunca, 330 bulut müşterisi 1 trilyondan fazla token işlerken, 35 müşteri 10 trilyon token kilometre taşına ulaştı.
Fiyatlandırma matematiği karmaşıktır. OpenAI'in GPT-5.5'i, yanıt üretmenin hesaplama yoğunluğunu yansıtarak çıkış token'leri için giriş token'lerinden altı kat daha fazla maliyet çıkarır. Mayıs ayında halka açılan çip üreticisi Cerebras, izahnamede token'lerden 23 kez bahsederek onları "yapay zekanın hesaplamayı nasıl zekaya dönüştürdüğü" olarak tanımladı.
Yapay zeka girişimi Kilo Code'un kurucu ortağı ve CEO'su Scott Breitenother, "Token hacmi faydalı bir yönsel metriktir, ancak işletmeler nihayetinde etki ve yatırım getirisi ile ilgilenir" dedi.
Maliyet Hesaplaşması Geliyor
Sabit ücretten kullanım bazlı fiyatlandırmaya geçiş, şirketleri yapay zeka bütçelerini yeniden düşünmeye zorluyor. Kripto borsasının altyapı yöneticisi Rob Witoff'a göre Coinbase, çalışan başına iş seviyesi ve role göre 500 ila 5.000 dolar arasında değişen haftalık fiyat tavanları uygulamaya koydu. Wakefield Research tarafından Mart ve Nisan aylarında 200 yöneticiyle yapılan bir anket, %79'unun harcamalar yeni gelirle ilişkilendirilmediği için yapay zeka bütçelerinin kesileceğinden endişe duyduğunu ortaya koydu.
Salesforce CTO'su Parker Harris, şirketin 2026 mali yılı için token'lere planladığından "çok daha fazla" harcama yaptığını söyledi. Harris, "Yatırımcılarımıza 'Evet, üzgünüz, bu yılki kazancımızın yarısını halka açılabilsinler diye Anthropic'e verdik' diyemeyiz" dedi.
Maliyet baskıları rekabet dinamiklerini yeniden şekillendiriyor. Bazı şirketler temel işleri Deepseek ve MiniMax gibi Çinli firmaların daha ucuz modellerine kaydırıyor. Kodlama aracı girişimi Command Code'un kurucusu Ahmad Awais, şirketinin son 30 günlük dönemde, büyük ölçüde daha ucuz modellere olan talep nedeniyle 10.000 müşteri kazandığını söyledi.
OpenAI ve Anthropic için zamanlama kritik. Her iki şirket de artan altyapı maliyetlerinden kaynaklanan marj baskısıyla karşı karşıyayken halka arzlara doğru yarışıyor. Anthropic, üç yıl boyunca ayda 1,25 milyar dolar ödeyerek SpaceX'ten veri merkezi kapasitesi almayı taahhüt etti. Google, 110.000 Nvidia GPU'su için 2029 ortasına kadar ayda 920 milyon dolar ödemeyi kabul etti. Cerebras, OpenAI'e 2028 yılına kadar 10 milyar doların üzerinde bilgi işlem gücü sağlamak için bir anlaşma imzaladı.
PitchBook kıdemli araştırma analisti Harrison Rolfes, "Anthropic önce listelenir ve ilk kârlı çeyreğini bildirirse, OpenAI kârlı bir rakibe karşı daha yüksek bir değerleme ile fiyatlanır" dedi. "Bu karşılaştırmanın OpenAI'i kayırdığı hiçbir senaryo yok."
Halka arzların sırası sektör genelinde fiyatlamayı etkileyecek. OpenAI için zayıf bir gösteri, "özel yapay zekayı tüm tahtada yeniden fiyatlandırır" diyen Rolfes, sözlerini ekledi. Perplexity CEO'su Aravind Srinivas, dalga etkilerinin geniş olacağını söyledi: "Onların başarısı, sınır modeli geliştirmeye daha fazla yatırım yapabilmeleri anlamına gelecek."
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
