Senato, İran Savaş Yetkileri Tasarısını 50-49 Oyla Reddetti, Görüş Ayrılığı Derinleşiyor

ABD Senatosu Çarşamba günü, Başkan Donald Trump'ın İran'a karşı askeri operasyon yürütme yetkisini sınırlamayı amaçlayan Demokratların öncülüğündeki bir kararnameyi engelledi. 50-49'luk oylama sonucu, dış politika ve bunun piyasa üzerindeki yansımaları konusundaki kalıcı bölünmeleri vurguladı. Tek bir oyla başarısız olan bu hamle, başkanın Kongre'nin açık onayı olmadan askeri harekata devam etmesine izin vererek petrol fiyatlarının artmasına ve enflasyon endişelerine katkıda bulunan jeopolitik riskleri sürdürüyor.

Tasarıyı sunan Oregon Senatörü Jeff Merkley gazetecilere verdiği demeçte, "Her iki taraf da hala çatışmalara dahil, bu nedenle 60 günlük sürenin durdurulduğunu kabul etmiyorum" diyerek, yönetimin bir ateşkesin Kongre yetkilendirmesi için yasal süreyi durdurduğu yönündeki iddiasına karşı çıktı.

Oylama, Cumhuriyetçilerin bu yıl böyle bir önlemi yedinci kez engellemesi anlamına geliyor. Tasarıyı ilerletme çabası, Demokratlara katılan üç Cumhuriyetçi —Rand Paul, Susan Collins ve Lisa Murkowski— tarafından desteklendi. Ancak kararname, Pennsylvania'nın Demokrat Senatörü John Fetterman'ın Cumhuriyetçi çoğunlukla birlikte oy kullanarak aleyhteki belirleyici oy olmasıyla başarısız oldu.

Tartışmanın odağında, Demokratların çatışmanın başlamasından 60 gün sonra, 1 Mayıs'ta süresinin dolduğunu savunduğu 1973 Savaş Yetkileri Yasası uyarınca başkanın tek taraflı savaş yürütme gücü yer alıyor. Devam eden çıkmaz, jeopolitik belirsizliğin piyasalar için kilit bir faktör olmaya devam etmesini sağlıyor; Demokratlar ise savaş Kongre tarafından onaylanana veya çatışmalar durana kadar kararnameyi her hafta oylamaya zorlayacaklarına yemin ediyor.

### Savaş Yetkileri Yasası Anlaşmazlığın Merkezinde

Tartışmanın özü, Kongre yetki vermediği sürece başkanın askeri harekatı 60 gün içinde sonlandırmasını gerektiren 1973 Savaş Yetkileri Yasası'dır. Demokratlar, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı ve İran gemilerine yönelik saldırıları devam eden çatışmaların kanıtı olarak göstererek bu sürenin 1 Mayıs'ta dolduğunu iddia ediyorlar. Trump yönetimi, ateşkes nedeniyle sürenin durduğunu savunurken Demokratlar bu pozisyonu reddediyor.

Bu yasal ve siyasi çatışma, piyasayı net bir gerilimi düşürme takviminden mahrum bırakıyor. Investing.com tarafından yapılan bir analize göre, İran savaşından kaynaklanan yükselen petrol fiyatlarının ABD'li tüketicileri ve üreticileri etkilediğini gösteren son enflasyon raporlarının da vurguladığı gibi, belirsizlik yatırımcılar için somut bir faktördür.

### Jeopolitik Risk Piyasalar Üzerinde Baskı Oluşturuyor

Senato'nun savaş yetkilerini dizginleyememesi finansal piyasalar için doğrudan sonuçlar doğuruyor. Devam eden çatışma, enerji maliyetlerinin artmasının ana itici gücü olup bu da enflasyonu körüklemekte ve Federal Rezerv'in faiz politikasını karmaşıklaştırmaktadır. Piyasa katılımcıları, kısmen petroldeki jeopolitik risk priminin etkisiyle devam eden enflasyona tepki olarak son zamanlarda gelecekteki faiz artırımı olasılıklarını artırdı.

Bu duyarlılık, riskli varlıklara daha genel bir şekilde yayılıyor. Örneğin Bitcoin, Investing.com tarafından bildirildiği üzere, yüksek enflasyon verileri ve jeopolitik gerginliklerin yatırımcıların spekülatif varlıklara olan iştahını kaçırmasıyla altı haftalık kazanç serisini bozma yolundaydı. Senato'nun oylaması bu endişeleri hafifletmek için pek bir işe yaramıyor ve "İran primini" varlık fiyatlarına sıkıca yerleştiriyor. Benzer bir savaş yetkileri tartışmasının Nisan ayında kritik bir oylamaya ulaştığı son seferde, Brent ham petrol vadeli işlemleri haftayı yüzde 5'lik dalgalı bir aralıkta işlem görerek kapatmıştı.

### Fetterman'ın Belirleyici Oyu Siyasi Karmaşıklığı Vurguluyor

Belirleyici oy, İran meselesinde partisiyle sürekli ters düşen Senatör John Fetterman tarafından kullanıldı. Bu, Fetterman'ın Trump'ın savaş yetkilerini sınırlamayı amaçlayan kararnamelere karşı Cumhuriyetçilerle birlikte oy kullandığı yedinci seferdi. Fetterman, askeri harekata yönelik kararlı destekleyici duruşunu sürdürerek, bunun İran'ı "önde gelen bir devlet terör sponsoru" olarak sorumlu tutmak için gerekli olduğunu savundu.

Şubat ayındaki bir Quinnipiac Üniversitesi anketine göre, pozisyonu bazı Demokratları uzaklaştırsa da eyaletindeki Cumhuriyetçi seçmenlerin beğenisini kazandı. Fetterman parti değiştirmeyeceğini belirtmiş olsa da bu kilit jeopolitik meseledeki bağımsız duruşu, Demokratların gelecekte çatışma üzerinde kongre otoritesini savunma girişimlerine başka bir karmaşıklık katmanı ekliyor.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.