OPEC, 2050'e kadar petrol talebinde zirve görmediğini belirterek IEA'nın görüşüne meydan okuyor

OPEC Perşembe günü, önümüzdeki dört yıl için güçlü küresel petrol talebi büyümesi tahminini korudu ve uzun vadeli görünümünü yukarı yönlü revize ederek, dünya genelinde petrol kullanımını destekleyen politikaların arttığına ve 2050 yılına kadar talebin zirve yapacağına dair bir işaret olmadığına dikkat çekti.

"Petrol kullanımına yönelik daha destekleyici politikalara doğru küresel bir yönelim, gelişmekte olan ekonomilerdeki sürekli ekonomik büyümeyle birleştiğinde, petrol talebinin yüzyılın ortasına kadar yükselmeye devam edeceği yönündeki görüşümüzü güçlendiriyor," dedi OPEC, Perşembe günü yayımlanan aylık petrol piyasası raporunda.

Üretici grubu şu anda 2026 yılında petrol talebinin günlük 970.000 varil artacağını öngörüyor. Bu, önceki tahminine göre aşağı yönlü bir revizyon olsa da, yıllık bazda büyümeye işaret ediyor. Bu durum, küresel petrol talebinin 2026'da günlük 1,1 milyon varil düşeceğini öngören Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile keskin bir tezat oluşturuyor. IEA'nın tahmini, bir önceki tahminine göre günlük 700.000 varillik bir aşağı yönlü revizyon anlamına geliyor. IEA'ya göre bu düşüşün temel nedeni, yüksek akaryakıt fiyatları ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından kaynaklanan arz kesintilerinin talebi baskılaması. IEA, yalnızca ikinci çeyrekte petrol teslimatlarının günlük 5 milyon varil azaldığını ve bunun COVID-19 salgınından bu yana en derin çeyreklik daralma olduğunu tahmin ediyor.

En etkili iki petrol tahmin kuruluşu arasındaki fark nadiren bu kadar açılmıştı. OPEC'in görüşü, piyasanın onlarca yıl boyunca yeni arz için sürekli yatırıma ihtiyaç duyacağını gösterirken, IEA'nın verileri, Orta Doğu üretiminin geri dönmesiyle sektörün 2027'ye kadar günlük 5 milyon varili aşan bir arz fazlasıyla karşı karşıya kalacağına işaret ediyor. Hangi tahminin doğru çıkacağı, petrol fiyatlarının varil başına 80 dolar civarında kalıp kalmayacağını veya keskin bir şekilde düşüp düşmeyeceğini belirleyecek; bu durumun enerji şirketlerinin değerlemeleri, enflasyon eğilimleri ve gelişmiş dünya genelinde merkez bankası politikaları üzerinde etkileri olacak.

OPEC'in Uzun Vadeli Bahsi

OPEC'in 2050'ye kadar uzanan uzun vadeli görünümü, başta Asya ve Afrika olmak üzere gelişmekte olan ekonomilerin, nüfus artışı ve sanayileşmeyle petrol talebi büyümesini yönlendireceği varsayımına dayanıyor. Grup, küresel petrol talebinin yüzyılın ortasından önce zirve yapacağı herhangi bir senaryo görmüyor. Bu pozisyon, OPEC'i IEA, BP Plc ve Shell Plc dahil olmak üzere talebin önümüzdeki 15 yıl içinde platoya ulaşacağını veya düşeceğini öngören çoğu büyük enerji tahmincisiyle karşı karşıya getiriyor.

IEA'nın en son projeksiyonları, küresel petrol arzının 2027'de günlük 8 milyon varil artarak günlük 110,3 milyon varile ulaşacağını, talebin ise yalnızca günlük 2 milyon varil artarak günlük 105,3 milyon varile yükseleceğini gösteriyor. Reuters'ın IEA verilerine dayanan hesaplamalarına göre bu, günlük 5 milyon varilin üzerinde bir fazla yaratacak. Bu fazla, ülkelere İran çatışması sırasında tüketilen stratejik petrol rezervlerini yeniden doldurma fırsatı verecek. OECD hükümet stokları, çatışmanın başlamasından bu yana 163 milyon varil azalarak Aralık 1990'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Politika Ayrışması

Rekabet halindeki tahminler, enerji dönüşümünün hızına ilişkin temelde farklı varsayımları yansıtıyor. OPEC, birçok ülkede yenilenebilir enerji zorunluluklarında son dönemde yaşanan politika geri dönüşlerine veya yavaşlamalara atıfta bulunarak, "petrol kullanımına yönelik daha destekleyici politikalara doğru küresel bir yönelime" işaret ediyor. Buna karşılık IEA, Hürmüz krizini enerji çeşitliliğini ve verimliliğini artırma çabalarını hızlandıracak geçici bir aksaklık olarak görüyor.

OPEC ve IEA arasındaki farkın bu kadar keskin olduğu son dönem 2015-2016'ydı; OPEC'in artan talebe yönelik bahsi, fiyatların varil başına 30 doların altından toparlanmasıyla doğru çıkmıştı. Ancak IEA'nın 2020'deki, pandemi dönemindeki talep konusundaki kötümser görüşü de isabetliydi; o yıl küresel petrol talebi günlük 9 milyon varil daralarak kayıtlardaki en büyük tek yıllık düşüşü yaşamıştı.

Brent petrolü Perşembe günü varil başına 81 dolar civarında işlem gördü. ABD ile İran'ın savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için geçici bir anlaşmaya varmasının ardından Nisan ayındaki zirvesine göre 40 doların üzerinde düşüş yaşandı. Fiyatlardaki çöküş, OPEC ve müttefiklerini üretim stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorlamış olsa da, grup henüz herhangi bir üretim ayarlaması duyurmadı. Bir sonraki OPEC+ bakanlar toplantısının Temmuz ayı başlarında yapılması planlanıyor ve talep görünümü toplantının ana gündem maddesi olacak.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.