ABD'nin İran'a abluka uygulamasıyla petrol fiyatları %7'den fazla arttı

Küresel petrol fiyatları, barış görüşmelerinin çökmesinin ardından ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası ilan etmesiyle %7'den fazla arttı; bu durum, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla halihazırda sarsılan piyasadaki baskıyı daha da artırdı.

Eurasia Group analistleri Pazar günü yayınladıkları bir notta, "İran'ın geçiş ücreti ödemeyen gemilere yönelik saldırı tehdidinin devam etmesi göz önüne alındığında, ABD'nin abluka ilanı boğazdan geçişleri daha da caydıracak, hacimleri savaş öncesi seviyenin %10'unun altında tutacak ve petrol fiyatları üzerinde sürekli bir baskı oluşturacaktır," dedi.

Küresel gösterge Brent ham petrolü 7 dolardan fazla artarak varil başına 102,29 dolara yükselirken, ABD'nin ana fiyatı olan West Texas Intermediate (WTI) yaklaşık 8 dolar artışla 104,56 dolara ulaştı. Bu sıçrama, dünyanın petrolünün beşte birinin taşındığı kritik su yolunda büyük ölçekli tanker trafiğini canlandırmayı başaramayan son iki haftalık ateşkes sırasında meydana gelen fiyat düşüşünün önemli bir kısmını geri çevirdi.

Pazartesi günü başlaması planlanan abluka, Başkan Trump'ın yaptığı açıklamaya göre, İran'ın boğaz üzerindeki kozunu elinden almayı ve kendi ham petrolünü ihraç etmesini engellemeyi amaçlıyor. Bu hamle, Pakistan'daki barış görüşmelerinin anlaşma sağlanamadan sona ermesinden sadece birkaç saat sonra geldi. Tüketiciler için yüksek fiyatların devam etmesi, akaryakıt istasyonlarındaki rahatlamayı geciktirecek; AAA verilerine göre ABD'de normal benzin fiyatları galon başına ortalama 4,13 dolar seviyesinde.

Kasıtlı Bir Enerji Yeniden Yapılandırması mı?

Bazı analistler krizin kasıtlı bir hamle olabileceğini öne sürüyor. Cambridge Üniversitesi profesörü Helen Thompson, Bloomberg'e verdiği demeçte ablukanın, Trump yönetiminin "dünya enerji haritasını sıfırlamaya" yönelik kasıtlı stratejisinin bir parçası olabileceğini savundu. Temel tez, sürekli yüksek petrol fiyatlarının net enerji ihracatçısı olarak ABD'ye fayda sağlarken, enerji ithal eden rakipler üzerinde baskı oluşturmasıdır. Thompson, "Trump yönetimi dünyaya kaynak rekabeti açısından bakıyor," dedi ve yüksek enerji maliyetlerinin rakip ulusların yapay zeka gelişimini de engelleyebileceğini sözlerine ekledi.

Thompson, ABD'nin boğazdan geçen gemilere federal sigorta sağlama planından sessizce vazgeçmesini kanıt olarak gösteriyor. Bu hamlenin, hükümetin "yakıtın serbestçe akmasını istemediği" bir mantıkla örtüştüğünü savundu. Bu bakış açısı, çatışmayı daha geniş bir kaynak savaşında hesaplanmış bir oyun olarak yeniden tanımlıyor ve bunu yönetimin Venezuela ve Grönland gibi enerji zengini bölgelerdeki diğer çıkarlarıyla ilişkilendiriyor.

Fiyatlar Yükselirken ABD İhracatı Artıyor

Piyasa verileri bu mantığa doğrudan bir temel oluşturuyor. Dow Jones Market Data'ya göre, savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana ABD'de kote edilen enerji şirketlerinin toplam piyasa değeri 93 milyar dolar arttı. 2026 yılı gelir tahminleri 1,9 trilyon dolardan 2,1 trilyon dolara revize edildi.

Abluka, Amerikan petrol sevkiyatlarında planlanan büyük bir artışla eş zamanlı gerçekleşiyor. Araştırma firması Kpler'e göre, ABD ham petrol ihracatının Mart ayındaki günlük 3,9 milyon varilden Nisan ayında yaklaşık üçte bir oranında artarak günlük 5,2 milyon varile çıkması bekleniyor. Başkan Trump, ABD'nin şu anda Rusya ve Suudi Arabistan'ın toplamından daha fazla petrol ürettiğini kamuoyuna vurgulayarak, küresel olarak petrol taşıyan Amerikan tankerlerinin "Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine bile gerek olmadığını" belirtti.

Ancak bu strateji yurt içinde keskin bir siyasi ikilem yaratıyor. Benzin fiyatlarının dört yıl sonra ilk kez galon başına 4 doların üzerine çıkması ve motorinin tarihi zirvelere yakın seyretmesiyle yönetim, ara seçimler öncesinde artan bir baskıyla karşı karşıya. Beyaz Saray, Stratejik Petrol Rezervi'nden 170 milyon varilden fazla petrolün serbest bırakılmasına izin vermiş olsa da analistler, bunun ABD ham petrolünü yabancı alıcılar için daha cazip hale getirerek çıkışları artırabileceği konusunda uyarıyor.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.