Hürmüz Riski Brent Petrolü 95 Doların Üzerine Çıkarırken Petrol Piyasasındaki Rehavet Test Ediliyor

Bir analist, Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ederken ve kırılgan ABD-İran ateşkesi sona ermek üzereyken bile yatırımcıların Orta Doğu'dan gelen riskleri "sıfır" olarak fiyatladığı konusunda uyarıyor.

ABD-İran barış görüşmelerinin hafta sonu çıkmaza girmesiyle yatırımcıların rehaveti önemli bir sınavla karşı karşıya kaldı. Bu durum, kritik Hürmüz Boğazı nakliye yolunun kapalı kalmasına ve kırılgan ateşkesin bozulma tehdidiyle karşı karşıya kalmasına neden olarak petrol fiyatlarının yüzde 7'den fazla artmasına yol açtı. Brent petrol vadeli işlemleri, bir analistin piyasaların fiyatlamada başarısız olduğu konusunda uyardığı uzun süreli arz kesintisi korkularını yansıtarak, 97 dolar civarına yükseldikten sonra 95 doların üzerinde dengelendi. Bu hareket, İran'ın su yolunun açıldığını kısa süreliğine ilan ettiği Cuma günkü yaklaşık yüzde 10'luk düşüşü keskin bir şekilde tersine çevirdi.

Analist Max Wasserman Pazar günü yaptığı açıklamada, "Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı kapalı kalmasına rağmen piyasaları mükemmele göre fiyatlıyor ve Orta Doğu'dan gelebilecek sıfır riski hesaba katıyor" dedi. "ABD-İran Savaşı ne kadar uzun sürerse, Amerikalıların benzin istasyonlarında yaşayacağı acı da o kadar uzun sürecektir."

Hızlı tırmanış, İran'ın devam eden ABD deniz ablukasını gerekçe göstererek boğazı açma kararından döndüğü kaotik bir hafta sonunun ardından geldi. Başkan Donald Trump'ın, ABD Donanması'nın ablukayı geçmeye çalışan İran bayraklı kargo gemisi Touska'ya el koyduğunu duyurmasının ardından gerilim tırmandı. Yanıt olarak İran, ikinci tur müzakerelere katılmayacağını söyledi. Volatilite, Brent petrolü yüzde 5,6 artışla varil başına 95,48 dolara yükseltirken, Batı Teksas Intermediate (WTI) yüzde 6,9 artışla 89,61 dolara çıktı. ABD hisse senetleri rekor seviyelerden geriledi ve S&P 500 yüzde 0,2 düştü.

Bu çıkmaz, Çarşamba günü sona erecek iki haftalık ateşkes ile küresel enerji güvenliğini kritik bir noktaya getirdi. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'si için bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, ülkeleri enerji tasarrufu önlemleri almaya zorladı ve hükümet verilerine göre ABD'deki ortalama normal benzin fiyatını varil başına 4 doların üzerine çıkardı.

Bölünmüş Bir Piyasa

Hafta sonundaki sert fiyat hareketleri, finans piyasaları ile petrol arzını güvence altına almanın fiziksel gerçekliği arasındaki artan kopukluğu vurguluyor. Vadeli işlem piyasaları haber başlıklarına anında tepki verirken, petrol taşımacılığının temel lojistiği ciddi şekilde kısıtlı kalmaya devam ediyor ve bu da bazılarının sürdürülemez bir piyasa parçalanması olarak gördüğü durumu yaratıyor.

Enerji danışmanlık firması Veriten'in ortağı Arjun Murti, World Oil'a yaptığı açıklamada, "Boğazın kapatılması küresel ekonomi için tamamen sürdürülemez" dedi. "Piyasa, ilk ateşkes ilan edildiğinden beri Boğaz'ın aniden yeniden açılacağı görüşüyle hareket ediyordu... Şu ana kadar bu doğru çıkmadı."

Bu sapma, farklı ham petrol türlerinin fiyatlandırılmasında açıkça görülüyor. Fiziksel kargolar için bir kıyaslama noktası olan North Sea Dated, Nisan başında varil başına 130 dolar civarına fırlayarak o zamanki Brent vadeli işlem sözleşmesine göre 35 dolarlık devasa bir prim yaptı. Bu durum, Asya ve Avrupa'daki rafinerilerin her zamanki Orta Doğu kaynaklarına alternatif aramasıyla hemen teslim edilebilir variller için yoğun rekabeti yansıtıyor. Durum, İran destekli Husilerin bir başka hayati geçiş noktası olan Babülmendep Boğazı'nı kapatma yönündeki yeni tehdidiyle daha da karmaşıklaşıyor.

Ekonomik Dalgalanmalar Yayılıyor

Etki, küresel ekonomi genelinde dalgalar halinde yayılıyor. Pandemi sonrası yüksek maliyetlerle zaten boğuşan havayolları, şimdi Avrupa ve Asya'da potansiyel bir jet yakıtı kıtlığıyla karşı karşıya ve bu da yaz seyahatleri için daha fazla uçuş iptali ve daha yüksek ücret olasılığını artırıyor. United Airlines, önümüzdeki altı ay için planlanan uçuş programını şimdiden yüzde 5 oranında azalttı.

Bu arada, enerji ithal eden ülkeler baskıyı hissediyor. Önemli bir ithalatçı olan Güney Kore, Kuveyt'in ham petrol sevkiyatlarında mücbir sebep (force majeure) ilan etmesinin, alternatif kaynakları halihazırda güvence altına aldığı için "sınırlı etkisi" olacağını söyledi. Ülke, tüketiciler ve işletmeler üzerindeki darbeyi yumuşatmak için Mart ayında bir yakıt fiyatı tavanı sistemi uygulamaya koydu.

Mizuho Bank, müşterilerine gönderdiği notta, "Mevcut dinamik, istikrarsız bir ateşkes dengesi durumudur" dedi. Ateşkes süresinin dolmasına az bir süre kala asıl soru, çatışmayı sona erdirmek için bir anlaşmaya varılıp varılamayacağıdır. Başkan Trump iyimserliğini dile getirdi ancak müzakerelerin başarısız olması durumunda saldırılara devam etmeye hazır olduğunu belirterek piyasaları tetikte bıraktı.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.