Büyük çip üreticilerinin yapay zeka odaklı HBM'den uzaklaşan stratejik hamlesi, geleneksel belleklerdeki arz kıtlığını derinleştirecek ve rekor fiyatlar veri merkezlerinden tüketici elektroniğine kadar donanım pazarlarını sıkıştıracak.
Geri
Büyük çip üreticilerinin yapay zeka odaklı HBM'den uzaklaşan stratejik hamlesi, geleneksel belleklerdeki arz kıtlığını derinleştirecek ve rekor fiyatlar veri merkezlerinden tüketici elektroniğine kadar donanım pazarlarını sıkıştıracak.

Bellek çipi devleri, sermayeyi yüksek bant genişlikli bellekten (HBM) daha kârlı olan geleneksel DRAM'e kaydırıyor. Bank of America raporuna göre bu hamle, 2026'nın ikinci çeyreğinde DDR5 sözleşme fiyatlarının yüzde 20'den fazla artmasına ve küresel arzın daralmasına neden oluyor.
24 Nisan'da yayınlanan rapor, yarı iletken üreticileri için yatırım mantığının "yapay zeka primi"nden "geleneksel arz kıtlığı"na doğru kaydığını, üreticilerin artan spot fiyatlardan yararlanmak için uzun vadeli sözleşmeleri reddettiğini belirtiyor. Bu pivot; Samsung, SK Hynix ve Micron gibi kilit tedarikçilerdeki üretim önceliklerini yeniden şekillendiriyor.
Fiyat baskısı oldukça belirgin; 16Gb DDR5 sözleşme fiyatları 2025'in dördüncü çeyreğinde yaklaşık yüzde 200, 2026'nın ilk çeyreğinde ise yüzde 80 oranında artmıştı. Bank of America, NAND sözleşme fiyatlarının mevcut çeyrekte 30 dolara yaklaşacağını öngörürken, DDR5 spot fiyatları 25 yılın en yüksek seviyesine yakın seyrediyor.
Bu stratejik değişim, Nvidia gibi şirketlerin yapay zeka hızlandırıcıları için HBM arzını kısıtlama tehdidi oluştururken, PC ve akıllı telefon üreticileri için maliyetleri artırıyor. Durum, Samsung'da 21 Mayıs'ta başlaması muhtemel 18 günlük bir işçi greviyle daha da ağırlaşabilir ve bu durum zaten kırılgan olan tedarik zincirini daha da bozabilir.
Sermayenin yeniden tahsisi basit bir ekonomi ilkesine dayanıyor: Bank of America'nın analizine göre, LPDDR5 gibi geleneksel DRAM'lerin kârlılığı HBM'yi geride bıraktı. Bu eğilim, yeni nesil HBM4 siparişlerindeki hafif yavaşlama ve bazı yapay zeka çıkarım iş yüklerinde HBM'nin kısmi ikamesi olarak NAND tabanlı KV önbelleğinin kullanımının artmasıyla pekişiyor. Sonuç olarak, başlangıçta HBM genişlemesi için bütçelenen sermaye şimdi geleneksel DRAM ve hatta NAND üretimine geri yönlendiriliyor. Bu durum, yakın vadeli gelir artışını yeni nesil yapay zeka çiplerinden ziyade geleneksel bellek satışlarına daha bağımlı hale getiriyor.
Pazar, üretim planlamasının ötesine geçen arz kısıtlamalarıyla boğuşuyor. On binlerce işçinin şirketin 38 milyar dolarlık ilk çeyrek faaliyet kârından daha büyük bir pay talep ettiği Samsung'daki yaklaşan iş anlaşmazlığı, bir belirsizlik katmanı daha ekliyor. Dünyanın en büyük bellek üreticisindeki herhangi bir üretim yavaşlamasının anında zincirleme etkileri olacak ve kurumsal sunuculardan tüketici cihazlarına kadar her şey için stokları daraltacaktır.
Uzun vadeli arz rahatlaması da sınırlı görünüyor. Bank of America, 2028 için planlanan çoğu yeni wafer fabrikasının başlangıçtaki beklentilerin çok altında, ayda yalnızca 5.000 ila 6.000 wafer kapasite eklemesinin beklendiğini belirtti. Gelişmiş süreç düğümlerinin uygulama risklerine dayanan bu muhafazakar genişleme, 2027'ye kadar bellek fiyatları için yükseliş görünümünü destekliyor. Omdia, bilgi işlem ve veri depolama segmentinin 2026'da yarı iletken gelir artışına öncülük edeceğini ve birim büyümesinden ziyade neredeyse tamamen yüksek bellek fiyatlarının etkisiyle yıllık yüzde 90 artarak 700 milyar doları aşacağını öngörüyor.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.