İran'ın varil başına 1 dolarlık Hürmüz harcı yeni bir petrol şoku tehdidi oluşturuyor

İran, İsrail'in Lübnan'a düzenlediği saldırının ardından 8 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı petrol tankerlerine kapattı; gelen raporlar geçiş için varil başına 1 dolar değerinde Bitcoin talep edileceğini ve bunun enerji piyasalarında yeni bir şok yaratabileceğini gösteriyor.

Basra Körfezi'nde bekleyen gemileri bulunan bir nakliye yöneticisi ABD medyasına verdiği demeçte, "Ateşkes sırasında Hürmüz Boğazı'ndan nasıl geçileceğine dair hiçbir bilgimiz yok... İran hükümeti bizimle iletişime geçmedi" diyerek sektörün karşı karşıya olduğu belirsizliğin altını çizdi.

Daha önce iki tankerin geçtiği bildirildikten sonra abluka trafiği anında durdurdu. Nakliye devi Maersk seferlere devam etmeyeceğini teyit ederken, Hyundai Motor gemilerini Ümit Burnu üzerinden yeniden yönlendiriyor; bu da tedarik zincirine önemli bir zaman ve maliyet ekliyor. Lloyd's List'e göre, 5 Nisan'da sona eren haftada sadece 72 geminin geçiş yapmasıyla geçiş hacmi normal seviyelerin yüzde 90 altına düştü.

Bu hamle, küresel petrol tüketiminin yaklaşık %20'sinden sorumlu olan kritik geçiş noktasını bir silaha dönüştürüyor. Kalıcı bir kapanma veya varil başına harç uygulaması, Brent petrol fiyatlarına önemli bir risk primi ekleyebilir, küresel enflasyonu daha da körükleyebilir ve merkez bankalarının kararlarını zorlaştırabilir. Önümüzdeki 48 saat, diplomatik baskının boğazı yeniden açıp açamayacağını veya nakliyecilerin harcı ödemeye başlayıp başlamayacağını görmek açısından kritik önem taşıyor.

## Yaptırımları Aşmak İçin Bitcoin Harcı

İranlı petrol ihracatçıları birliği sözcüsü Hamid Hosseini'ye göre, önerilen harç sistemi uluslararası finansal yaptırımları aşmak için tasarlandı. Hosseini, gemilerin kargolarını e-posta yoluyla beyan etmeleri gerekeceğini ve ardından İran'ın ücreti hesaplayacağını belirtti. Ödemenin, değerlendirmeden saniyeler sonra Bitcoin olarak yapılması gerekecek. Ücret ham petrolün varili başına 1 dolar olarak belirlenirken, boş gemiler ücretsiz geçebilecek.

Devlet düzeyindeki ücretler için kripto para kullanımı, jeopolitik gerilimlere yeni bir boyut kazandırıyor ve yaptırım uygulanan ulusların küresel bankacılık sistemini baypas etmeleri için potansiyel bir taslak oluşturuyor. Beyaz Saray, Başkan Trump'ın bu ücrete karşı olduğunu belirtirken, Trump'ın aynı zamanda boğazı işletmek için İran ile bir "ortak girişim" fikrini ortaya atması ABD'nin tutumuna bir belirsizlik katmanı ekledi.

## Tedarik Zincirleri Kırılırken Nakliyeciler Rota Değiştiriyor

Nakliye sektörünün anlık tepkisi aşırı temkinli oldu. Geçen ay hizmetlerini askıya alan Maersk, son ateşkesin "henüz tam bir deniz güvenliği güvencesi sağlamadığını" söyledi.

Etki, tedarik zincirinin ilerleyen aşamalarında şimdiden hissediliyor. Hyundai Motor CEO'su José Muñoz, şirketin artık gemileri Afrika çevresinden yönlendirdiğini doğruladı; bu hamle önemli gecikmelere neden oluyor. Muñoz bir röportajda, "Arz ve talebi dengelemeye, kararlar almaya ve üretimi durdurmamak için üretim kapasitemizi maksimize etmeye çalışıyoruz. Ancak bu çok ama çok zor. Hiç bu kadar zor olmamıştı" dedi. Tedarik zinciri karar toplantılarının sıklığının yılda birden neredeyse haftalık seviyeye çıktığını ekleyerek, "Küreselleşme bitti. Tamamen bitti" ifadesini kullandı.

Analistler, aksamanın trafiği çok düşük seviyelerde tutmasını bekliyor. Kpler analisti Matt Smith, İran'ın tüm gemileri denetlemeye devam etmesi nedeniyle yakın vadede boğazdan günde sadece 10 ila 15 geminin geçeceğini öngörüyor. Bu durum son trafik verileriyle tutarlı olsa da normal bir günde geçen 100'den fazla geminin çok küçük bir kısmını oluşturuyor.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.