İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri'ne bir dizi füze ve insansız hava aracı fırlatması, ülkenin kritik Fuceyrah petrol limanını hedef alması ve Washington'dan sönük bir tepki almasının ardından Orta Doğu'daki kırılgan ateşkes ciddi bir baskı altında.
İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri'ne bir dizi füze ve insansız hava aracı fırlatması, ülkenin kritik Fuceyrah petrol limanını hedef alması ve Washington'dan sönük bir tepki almasının ardından Orta Doğu'daki kırılgan ateşkes ciddi bir baskı altında.
Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri'ne en az 15 füze ve 4 insansız hava aracı fırlatan İran, ülkenin ana petrol ihracat merkezi Fuceyrah'ı vurarak bir aylık ateşkesi açıkça hiçe saydı ve küresel enerji arzının istikrarı konusunda yeni şüpheler uyandırdı. BAE'nin "ciddi bir tırmanış" olarak nitelendirdiği saldırı uçuşları aksattı ve ABD'nin hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere yeniden açmak için yeni bir hamle başlattığı sırada gerçekleşti.
Başbakan Şahbaz Şerif, X üzerinden yaptığı açıklamada, "Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki sivil altyapıya yönelik dün geceki füze ve İHA saldırılarını şiddetle kınıyor," diyerek tüm tarafları ateşkesi sürdürmeye ve "diyalog için gerekli diplomatik alanı tanımaya" çağırdı.
Saldırılar Fuceyrah petrol sanayi bölgesinde büyük bir yangına neden oldu, üç kişi yaralandı ve BAE'yi haftanın geri kalanında okulları kapatmaya zorladı. Saldırılar, ABD'nin mahsur kalan tankerlere Hürmüz Boğazı boyunca eşlik etmeyi amaçlayan ve "Özgürlük Projesi" (Project Freedom) olarak adlandırılan yeni bir girişimiyle eş zamanlı gerçekleşti. ABD ordusu, operasyon sırasında altı küçük İran askeri botunu imha ettiğini belirtirken, İran bu iddiayı yalanladı.
Bu tırmanış, Tahran'ın Washington'un daha geniş bir çatışmadan kaçınma arzusunun bu tür yıkıcı saldırılara devam etmesine izin vereceğine dair bahis oynamasıyla Trump yönetiminin bölgesel müttefiklerine olan bağlılığını test ediyor. Bu yüksek riskli kumar, petrol fiyatlarını yüksek tutabilir ve nakliye sigortası oranlarını fırlatarak küresel ekonomiyi etkileyebilir. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf sosyal medyada, "Hürmüz Boğazı'nın yeni denklemi kemikleşme sürecindedir," uyarısında bulundu.
Karşılıklı ateşe rağmen Washington ateşkesin sürdüğünü savundu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth düzenlediği basın toplantısında, "Şu anda ateşkes kesinlikle devam ediyor ancak durumu çok ama çok yakından izleyeceğiz," dedi. Saatler sonra BAE, İran'dan gelen yeni bir füze ve İHA saldırısı dalgasına karşı savunma yaptığını bildirdi.
BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırganlığa yanıt verme konusunda "tam ve meşru hakkını" saklı tuttuğunu belirtti. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma, binlerce kişinin ölümüne neden oldu ve dünyanın petrol ve gübre arzının büyük bir kısmının geçiş noktası olan boğazı fiilen kapattı.
Görüşmeler için Pekin'e gitmekte olan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, olayların askeri bir çözüm olmadığını gösterdiğini belirterek ABD ve BAE'yi bir "bataklığa" sürüklenmemeleri konusunda uyardı. ABD donanma operasyonunu küçümseyen Arakçi, "Özgürlük Projesi, Çıkmaz Projesi'dir," dedi.
Körfez'deki durum çelişkili raporlarla gerginliğini koruyor. ABD ordusu, Donanma muhripleri tarafından desteklenen iki Amerikan ticari gemisinin boğazdan başarıyla geçtiğini duyurdu. İran herhangi bir geçişi reddederken, nakliye devi Maersk, ABD bayraklı gemisi Alliance Fairfax'ın askeri eşlik altında geçtiğini doğruladı.
Öte yandan Tahran, bir ABD savaş gemisine uyarı ateşi açarak onu geri çekilmeye zorladığını iddia etti. İran medyası ayrıca ABD güçlerini sivil botları hedef almakla ve 5 kişinin ölümüne neden olmakla suçladı. Güney Kore bayraklı HMM Namu dahil olmak üzere diğer birkaç ticari gemi de patlama ve yangın bildirdi, ancak nedenleri henüz netleşmedi.
Fuceyrah'a yapılan saldırılar, limanın Hürmüz Boğazı'nın dışında olması ve BAE'ye petrol ihracatı için kritik bir baypas sağlaması nedeniyle özellikle önemlidir. İran'ın bu stratejik varlığa saldırma konusundaki bariz istekliliği, çatışma bölgesini genişletme hazırlığında olduğunun bir işareti olup bölgesel istikrarı ve küresel pazarlara enerji akışını daha da tehlikeye atmaktadır.
Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
