İran Hürmüz Boğazı'nı Tekrar Kapattı, Petrol Fiyatlarında %15'in Üzerinde Artış Riski

(Bloomberg) — Denizcilik kaynaklarının İran donanmasının Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari trafiğe yeniden kapattığını bildirmesinin ardından küresel petrol piyasaları kargaşaya sürüklendi. Bu hamle, henüz bir haftalık olan diplomatik anlaşmayı bozuyor ve ham petrol fiyatlarının yüzde 15'ten fazla artması tehdidini doğuruyor. Bu eylem, dünyanın deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık %25'ini aylardır felç eden deniz ablukasını fiilen geri getirerek, Brent petrol vadeli işlemlerini yeniden varil başına 100 dolar sınırına yaklaştırdı.

Rapidan Energy Group'un kurucusu Bob McNally, ilk abluka sırasında TIME'a verdiği demeçte, "28 Şubat'a kadar enerjide temel bir varsayım şuydu... Amerika Birleşik Devletleri hiç kimsenin Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari akışı kısıtlamasına asla izin vermeyecek," dedi. "Bu eşi benzeri görülmemiş bir durum."

Kapatma kararı, piyasadan yeni silinmiş olan ağır "savaş primini" derhal geri fiyatlara yansıttı. Sadece birkaç gün önce, boğazın yeniden açılması Brent petrolün %14,2 düşerek varil başına 82,70 dolara gerilemesine neden olmuştu. Boğaz, günde yaklaşık 20,9 milyon varil petrol için bir kanal görevi görüyor ve kapatılması, kısa vadede uygulanabilir alternatif bir rotası olmayan devasa bir arz hacmini fiilen ortadan kaldırıyor.

Risk altında olan, bir barış temettüsünü fiyatlandırmaya başladığı sırada yeniden bir enerji şokuyla karşı karşıya kalan kırılgan küresel ekonomidir. Bu hamle, 7 Nisan'da başlayan ateşkesi tehlikeye atıyor, enflasyonist baskıları yeniden canlandırıyor ve dünya ekonomisini önemli bir yavaşlamaya sürükleyebilecek daha geniş bir çatışma hayaletini uyandırıyor.

Kırılgan Ateşkes Çöktü

Bu duyuru, geçen hafta kaydedilen diplomatik ilerlemenin şok edici ve ani bir geri dönüşünü temsil ediyor. Umman'ın Maskat kentinde aracılık edilen bir anlaşma, boğazın ticari trafiğe yeniden açılmasını sağlamış; hem Washington hem de Tahran, Şubat ayı sonundaki askeri saldırılarla başlayan "2026 Enerji Şoku"nun ardından gerilimi düşürme arzusu sinyali vermişti. Bu anlaşma şimdi paramparça olmuş gibi görünüyor ve güvenli geçişi sağlaması beklenen çok uluslu deniz görev gücü bir kez daha yüksek alarma geçti.

Etki, Hürmüz'den geçen petrolün yüzde 80'inden fazlasının varış noktası olan Asya'da en şiddetli şekilde hissedilecek. Neredeyse tamamen bu sevkiyatlara bağımlı olan Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler acil arz kesintisiyle karşı karşıya kalacak. Küresel ham petrol fiyatlarındaki artışın daha pahalı benzin, jet yakıtı ve üretim maliyetlerine dönüşmesiyle, bu dalgalanma etkileri Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ne hızla yayılacak ve merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini karmaşıklaştıracaktır. Bundan sonraki yol, bu kapatmanın geçici bir müzakere taktiği mi yoksa çatışmalara kesin bir dönüş mü olduğuna bağlı olacak.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.