Önemli Çıkarımlar
Uluslararası Para Fonu (IMF), borçlanma yoluyla finanse edilen küresel savunma harcamalarındaki artış dalgasının kamu borcunu GSYH'nin %14'üne kadar çıkarabileceği ve sosyal harcamaları kısıtlayabileceği konusunda yeni bir çalışmada uyarıda bulundu.
Yakında yayınlanacak olan Dünya Ekonomik Görünümü'nün bir parçası olacak raporda, IMF araştırmacıları Hippolyte Balima, Andresa Lagerborg ve Evgenia Weaver, "Bu trend, politika yapıcıları ödünleşimler konusunda kritik kararlarla karşı karşıya bırakıyor," dedi.
Uluslararası Finans Enstitüsü'ne göre, küresel borç 2025 yılında rekor kırarak 348 trilyon dolara ulaştı. IMF'nin 1946'dan bu yana 160'tan fazla ülkeden alınan verilere dayanan araştırması, GSYH'nin en az %1'lik iki yıllık hareketli ortalama artışı olarak tanımlanan tipik bir savunma harcaması artışının iki buçuk yıldan fazla sürdüğünü ve yaklaşık üçte ikisinin borçla finanse edildiğini ortaya koydu. Bir savaş senaryosunda etki daha şiddetli olup, kamu borcunun GSYH'ye oranının yaklaşık 14 puan fırlaması, sosyal harcamaların ise reel olarak azalması öngörülüyor.
Bu durum kamu refahı üzerinde ikili bir baskı yaratarak, hükümetleri artan güvenlik ihtiyaçları ile mali sürdürülebilirliği koruma arasındaki gerilimde yol bulmaya zorluyor. Bu uyarı, Ukrayna'daki savaş ve Orta Doğu'daki gerginlikler dahil olmak üzere jeopolitik çatışmaların ulusları askeri bütçelerini yeniden değerlendirmeye ittiği bir dönemde geldi.
Ukrayna'da devam eden savaşa ve ABD'den gelen baskılara yanıt olarak, Almanya ve Fransa gibi büyük Avrupa ülkeleri son yıllarda askeri harcamalarını önemli ölçüde artırdı. ABD yönetimi de son bütçe teklifinde savunma harcamalarında önemli bir artış talep etti. IMF'nin tarihsel analizi 215 savunma harcaması büyüme döngüsü belirledi ve bunların 1970'li ve 80'li yıllarda yoğunlaşmış olmasına rağmen, büyük ölçekli genişlemelerin son zamanlarda daha sık hale geldiğini kaydetti.
Askeri yığınak, tüketimi ve yatırımı artırarak ekonomik aktiviteyi geçici olarak canlandırabilse de, IMF'nin araştırması bunun uzun vadede kamu borcunun sürekli birikimine yol açtığını gösteriyor. Çalışma, ekonomik çıktı üzerindeki çarpan etkisinin sınırlı olduğunu, savunma harcamaları ile GSYH büyümesi arasında yaklaşık bire bir ilişki bulunduğunu ve bunun daha geniş bir ekonomik ivme yaratmadığını ortaya koydu.
Savaş dönemi harcamalarının maliyeti özellikle çarpıcıdır. IMF Başkanı Kristalina Georgieva daha önce dünyanın büyük bir çatışmanın şokuna hazırlıksız olduğu konusunda uyarmıştı. Uluslar savunma harcamalarını artırmaya devam ederken, acil güvenlik talepleri ile uzun vadeli mali sağlık arasındaki çatışma, küresel ölçekte politika yapıcılar için merkezi bir zorluk haline geliyor.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
