Önemli Çıkarımlar:
Başkan Trump'ın ticari gemilere Hürmüz Boğazı boyunca eşlik eden ABD misyonu 'Özgürlük Projesi'ni (Project Freedom) beklenmedik bir şekilde durdurduğunu açıklamasıyla euro dolar karşısında 1,1700 sınırını aştı. Bu hamle, İran ile kırılgan da olsa potansiyel bir diplomatik açılım sinyali olarak değerlendiriliyor.
Başkan, Salı akşamı bir Truth Social paylaşımında, "Pakistan'ın talebi üzerine... ve Tam ve Nihai bir Anlaşmaya doğru Büyük İlerleme kaydedildiği gerçeğiyle... Özgürlük Projesi... kısa bir süreliğine durdurulacaktır," diye yazdı.
Politika değişikliği, jeopolitik riskin önemli bir göstergesi olan EUR/USD paritesinin son üç haftanın en yüksek seviyesine tırmanmasına neden oldu. Bu hamle, eskort operasyonunun başlamasından sadece iki gün sonra ve Pentagon'a göre dünya petrolünün %20'sinin geçtiği boğazın İran tarafından kapatılmasının ardından 1.500'den fazla geminin mahsur kaldığı gergin bir dönemin ardından geldi.
Durdurma kararı piyasada ciddi bir belirsizlik yaratırken, hayati bir enerji damarını yeniden açabilecek diplomatik bir atılım umudu ile görüşmelerin başarısız olması durumunda yenilenecek çatışma riskini karşı karşıya getiriyor. ABD'nin İran limanları üzerindeki ablukası sürse de durdurma kararı, ticari taşımacılık üzerindeki acil askeri kalkanı askıya alıyor ve küresel ekonominin normale dönüşünü kırılgan müzakerelere bırakıyor.
Sürpriz açıklama, günün erken saatlerinde üst düzey yönetim yetkililerinin verdiği mesajlarla çelişiyor gibi göründü. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD-İsrail'in İran'daki ilk saldırısı olan 'Destansı Öfke Operasyonu'nun (Operation Epic Fury) hedeflerine ulaştıktan sonra sona erdiğini ilan etmiş ve ayrı bir 'Özgürlük Projesi'nin seyrüsefer serbestisini sağlayacağına söz vermişti.
Rubio gazetecilere verdiği demeçte, "Biz barış yolunu tercih ederiz. Başkan [Donald Trump] bir anlaşma tercih eder," diyerek İran'ın şu ana kadar bu yolu seçmediğini de sözlerine ekledi.
Yönetim, Tahran'ın şiddetle karşı çıktığı eskort misyonunu dondurmanın, İranlı müzakerecilerin masaya geri dönmesine yardımcı olacağını umuyor olabilir. Son büyük gerilimi düşürme hamlesi, Nisan başında ilan edilen ve İran'ın Körfez ülkelerine yönelik doğrudan drone ve füze saldırılarını sona erdiren ancak boğazın çoğu gemi taşımacılığına yeniden açılmasını sağlamayan ateşkesti.
Diplomatik girişime rağmen gerilim yüksek kalmaya devam ediyor. Bir Birleşik Krallık denizcilik otoritesi, Salı geç saatlerde boğazda bir kargo gemisinin "bilinmeyen bir füze" ile vurulduğunu bildirdi ve BAE, hava savunmasının üst üste ikinci gün İran'dan gelen füzelere müdahale ettiğini açıkladı. İran, BAE'ye yönelik saldırı düzenlediğini reddetti.
Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran ile ateşkesin "bitmediğini" ancak durumun "çok, çok yakından" izlendiğini söyledi. 'Özgürlük Projesi'ndeki duraklama, dünya petrol arzının %20'sinin akışı dengedeyken Tahran'ın karşılık verme istekliliğinin kritik bir testi olarak görülüyor.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
