Önemli Çıkarımlar:
Şoka açık gelişmekte olan piyasaların borç ödemelerine ara vermesine izin verilmesini öngören bir plan, Barings'in küresel devlet borcu başkanına göre borçlanma maliyetlerini yükseltecek ve ülke temerrütlerinin temel nedenlerini çözmekte başarısız olacak.
Londra Koalisyonu olarak bilinen bir tahvil sahibi grubu, geçtiğimiz hafta Washington'da bir araya gelerek seçilmiş gelişmekte olan piyasa ülkelerinin kriz dönemlerinde bir yıl süreyle dış borç ödemelerini durdurmasına olanak tanıyan bir plan sundu. Plan, gelişmiş şeffaflık maddeleri içeren revize edilmiş tahvil sözleşmelerinin borçlanma maliyetlerinin yükselmesini engelleyeceğini savunuyor.
"Plan iyi niyetli, ancak faydadan çok zarar getirebilir," dedi yaklaşık 434 milyar dolar varlık yöneten Barings'te küresel devlet borcu ve para birimleri başkanı Cem Karacadağ. "Borç erteleme maddeleri araç kutusuna ait değil, nokta. Bu maddeleri benimseyen ülkeler için borçlanma maliyetlerini artıracaklar çünkü alacaklılar, kupon ödemelerini almama riskinin daha yüksek olmasını kabul etmenin karşılığında tazminat arayacaklar."
Karacadağ, Barron's tarafından yayımlanan bir yorum yazısında, son on yılda yaşanan hiçbir ülke temerrüdünün — aralarında Arjantin, Ekvador, Gana, Lübnan, Sri Lanka ve Venezuela'nın da bulunduğu — bir borç ertelemesiyle önlenemeyeceğini yazdı. Her vakada yıllarca süren ekonomik yönetim başarısızlığının suçlanması gerektiğini belirten Karacadağ, ülke kredi itibarının hızlı çözümlerle giderilemeyecek çok boyutlu bir sorun olduğunu savundu.
Karacadağ, planın temel kusurunun likiditeyi piyasaya erişimden ziyade nakit yönetiminin bir işlevi olarak ele alması olduğunu söyledi. "İtibarına önem veren herhangi bir egemen devlet, geçici bir borç servisi ertelemesi için kredi itibarını riske atmamalı," diye yazdı. "Uzun vadede piyasalara ve dolayısıyla likiditeye gelecekteki erişimi daha zor ve maliyetli olacaktır."
Londra Koalisyonu'nun planı, düşük gelirli ve alt-orta gelirli ada ülkelerini fiili mali sağlıklarına bakılmaksızın özel muamele için ayırıyor. Karacadağ, Jamaika'yı bir karşı örnek olarak gösterdi: 2025'te Melissa Kasırgası vurduğunda ve adanın yıllık gayri safi yurtiçi hasılasının %41'ine denk gelen 8,8 milyar dolar hasara yol açtığında, Jamaika'nın dolar cinsi devlet tahvili spread'leri tarihinin en düşük seviyelerinde kaldı.
Jamaika bu direnci on yılı aşkın süredir uyguladığı kayda değer birincil mali fazlalar sayesinde elde etti; 2012'de %140 olan devlet borcunun GSYH'ye oranını 2024'te %62'ye yarıya indirdi. Hükümet, felaketle başa çıkmak, finansman sağlamak ve hiçbir borç ödemesini aksatmadan yeniden inşa etmek için yeterli mali alan yarattı.
Karacadağ, planın gelişmiş şeffaflık maddelerinin değerini de abarttığını belirterek, çoğu gelişmekte olan piyasanın halihazırda Uluslararası Para Fonu'nun veri standartlarına uyduğunu ve düzenli olarak makroekonomik, mali ve borç verilerini yayımladığını söyledi. "Eğer tahvil sahipleri borç sözleşmeleri aracılığıyla iyi borçlu davranışını yasalaştıracaksa, neden şeffaflıkta durulsun?" diye yazdı. "Neden mali ve borç kuralları ya da döviz rezervleri için taban değerler dahil edilmesin?"
Borç erteleme maddelerine ilişkin tartışma, gelişmekte olan ülkelerin yüksek küresel faiz oranları ve güçlü dolar karşısında artan baskıyla karşı karşıya kaldığı bir dönemde geliyor. Benzer bir borç yeniden yapılandırma mekanizmasının en son geniş çapta tartışıldığı dönemde — 2020 G20 Ortak Borç İşleme Çerçevesi — IMF'ye göre yalnızca üç ülke (Çad, Etiyopya ve Zambiya) yeniden yapılandırmayı tamamlayabildi ve ortalama işlem süresi 18 aydan fazla oldu.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.
