Trump cân nhắc rút quân đội Mỹ khỏi 8 quốc gia NATO

Chính quyền Trump đang cân nhắc một kế hoạch trừng phạt một số đồng minh NATO mà họ cho là thiếu sự ủng hộ trong cuộc chiến với Iran, một động thái bao gồm việc rút quân đội Mỹ và chuyển họ đến các quốc gia thành viên ủng hộ hơn. Đề xuất này, dù chưa đến mức rút quân hoàn toàn khỏi liên minh 32 thành viên, đại diện cho một sự leo thang căng thẳng đáng kể và gây ra sự bất định mới cho tương lai của hiệp ước an ninh xuyên Đại Tây Dương.

"Đó là điều mà Tổng thống đã thảo luận, và tôi nghĩ đó là điều Tổng thống sẽ thảo luận trong vài giờ tới với Tổng thư ký Rutte," thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm thứ Tư khi được hỏi liệu việc rời khỏi liên minh có đang được xem xét hay không. Leavitt cáo buộc các đồng minh đã "quay lưng lại với người dân Mỹ" trong sáu tuần qua.

Kế hoạch này, hiện đang ở giai đoạn thảo luận ban đầu giữa các quan chức cấp cao của Nhà Trắng và an ninh quốc gia, có thể liên quan đến việc dịch chuyển một phần trong số khoảng 84.000 quân Mỹ đóng tại Châu Âu. Các quốc gia được coi là ủng hộ, chẳng hạn như Ba Lan, Romania và Hy Lạp, có thể thấy sự hiện diện gia tăng của Mỹ. Ngược lại, chính quyền đang xem xét đóng cửa ít nhất một căn cứ của Mỹ, có thể là ở Đức hoặc Tây Ban Nha, và cắt giảm lực lượng từ các quốc gia như Ý và Pháp, những nước đã hạn chế quyền tiếp cận quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột Iran.

Các cuộc thảo luận diễn ra khi sự thất vọng của Tổng thống Donald Trump với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương bùng phát, tập trung vào việc liên minh từ chối tham gia các hoạt động chiến đấu tích cực chống lại Iran. Trong khi một lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần đang có hiệu lực, Trump đã nhiều lần chỉ trích các đồng minh vì không giúp bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, một kênh đào quan trọng cho thị trường năng lượng toàn cầu. Một luật năm 2023 yêu cầu sự chấp thuận của Quốc hội đã làm phức tạp thêm bất kỳ nỗ lực đơn phương nào của tổng thống nhằm rời khỏi liên minh.

Sự rạn nứt sâu sắc về vấn đề Iran

Cốt lõi của tranh chấp nằm ở những quan điểm khác biệt sâu sắc về cuộc chiến Iran. Chính quyền Trump đã phát động cuộc xung đột vào cuối tháng 2 mà không có sự ủng hộ rộng rãi của đồng minh, một động thái mà các quan chức Châu Âu cho rằng đã làm phức tạp thêm bất kỳ phản ứng phối hợp nào. Tổng thống Trump kể từ đó đã lập luận rằng việc đảm bảo dòng chảy dầu mỏ ở Trung Đông là trách nhiệm chính của các quốc gia khác, tuyên bố vào tuần trước rằng, "Hãy đến eo biển và cứ lấy đi."

Sự thất vọng này càng tăng thêm bởi các rào cản hoạt động, bao gồm việc Ý tạm thời hạn chế sử dụng một căn cứ không quân ở Sicily và các điều kiện của Pháp đối với các chuyến bay từ một căn cứ ở miền nam nước này. Mặc dù một số chính phủ Châu Âu đã phát tín hiệu sẵn sàng tham gia lực lượng an ninh hậu xung đột cho eo biển Hormuz, họ đã vạch ra một ranh giới đỏ đối với việc tham gia quân sự tích cực. Đáp lại, Nhà Trắng đang xem xét việc tái bố trí quân đội như một trong số các lựa chọn để gây áp lực lên những đối tác mà họ coi là không giúp ích gì.

Tương lai của Liên minh

Việc xáo trộn tiềm tàng các lực lượng Mỹ đánh dấu chương mới nhất trong mối quan hệ gây tranh cãi của Tổng thống Trump với NATO. Ông từ lâu đã phàn nàn rằng các quốc gia thành viên không đóng góp đủ cho quốc phòng của chính họ và trước đó đã đưa ra ý tưởng về việc Mỹ rút quân hoàn toàn. Những căng thẳng này còn được thổi bùng thêm bởi gợi ý của ông vào đầu năm nay rằng Mỹ có thể tìm cách mua lại Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của đồng minh NATO là Đan Mạch.

Các diễn biến này đã thúc đẩy những cảnh báo từ các nhà lập pháp cấp cao. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, một đảng viên Cộng hòa bang Kentucky, đã đưa ra một tuyên bố kêu gọi Trump nhớ rằng điều khoản phòng thủ chung của NATO mới chỉ được viện dẫn một lần duy nhất trong lịch sử — để hỗ trợ Hoa Kỳ sau cuộc tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9. "Việc dành nhiều thời gian để nuôi dưỡng sự oán giận với các đồng minh chia sẻ lợi ích của chúng ta thay vì ngăn chặn các đối thủ đe dọa chúng ta không nằm trong lợi ích của chúng ta," McConnell nói. Tổng thư ký NATO Mark Rutte, người đã gặp Ngoại trưởng Marco Rubio trước các cuộc đàm phán tại Nhà Trắng, giờ đây đang đối mặt với thách thức hàn gắn những rạn nứt sâu sắc về vai trò của liên minh trong an ninh Trung Đông.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành tư vấn đầu tư.