Một tàu chở dầu thứ hai đang bốc dầu thô của Iraq trong một cuộc thử nghiệm tiềm năng đối với lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, một điểm nghẽn chiếm 20% nguồn cung dầu của thế giới.
Tàu chở dầu HELGA mang cờ Comoros đã đến bến cảng Basra của Iraq vào thứ Sáu để bốc 2 triệu thùng dầu thô, mang lại một dấu hiệu nhẹ nhõm cho thị trường toàn cầu vốn đang thiếu hụt từ 7 đến 10 triệu thùng mỗi ngày kể từ khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Chuyến hàng này chỉ là chuyến thứ hai được bốc từ bến cảng kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu, làm nổi bật sự gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.
"Việc di chuyển của tàu Paragon và Rinjani không phải là sản phẩm phụ của ngoại giao chính phủ... Việc tiếp tục bắt giữ tàu Pertamina Pride và Gamsunoro cho thấy sự bế tắc trong giao tiếp giữa Jakarta và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)," Abdullah, giảng viên Quan hệ Quốc tế tại Đại học Brawijaya, nói với Tempo, nhấn mạnh tính chất chọn lọc của việc cho phép đi qua.
Việc đóng cửa đã gây ra những cú sốc qua các thị trường năng lượng, với giá dầu thô Brent nhảy vọt hơn 55% kể từ khi cuộc xung đột bùng phát vào cuối tháng 2. Tác động được cảm nhận trên toàn cầu, với việc California báo cáo tình trạng thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trầm trọng và Indonesia đối mặt với sự mất giá tiền tệ sau khi hai tàu chở dầu Pertamina của họ, mang theo lượng cung cấp quốc gia trong 2-3 ngày, bị đình trệ ở Vịnh Ả Rập.
Mặc dù việc tàu HELGA đi qua mang lại một tia hy vọng, nhưng nó nhấn mạnh một bối cảnh ngoại giao rạn nứt, nơi việc đi lại không được đảm bảo. Với các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ đảm bảo được các thỏa thuận đi lại trong khi những quốc gia khác như Indonesia bị bỏ lại chờ đợi, cuộc khủng hoảng làm nổi bật đòn bẩy địa chính trị do Iran nắm giữ và tình trạng bấp bênh của an ninh năng lượng toàn cầu.
Việc bốc hàng thành công của tàu HELGA tương phản rõ rệt với số phận của các tàu khác, minh họa cho tính chất tùy tiện của lệnh phong tỏa. Hai tàu chở dầu Pertamina của Indonesia, Pertamina Pride và Gamsunoro, vẫn bị giữ tại Vịnh Ả Rập tính đến ngày 19 tháng 4. Dữ liệu theo dõi tàu xác nhận Pertamina Pride đang nằm chờ ở Vịnh Ba Tư sau khi rời Ả Rập Xê Út vào ngày 14 tháng 3, trong khi Gamsunoro bị buộc phải cập cảng Dubai vào ngày 9 tháng 4.
Trong khi đó, một số quốc gia châu Á — bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Pakistan — được cho là đã đảm bảo được các thỏa thuận đi lại cụ thể với Tehran. Theo Abdullah, các tàu được phép đi qua đã tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt do IRGC yêu cầu, một điều kiện mà các tàu bị đình trệ của Indonesia vẫn chưa đáp ứng được. Sự chia rẽ ngoại giao này phân tách các quốc gia có thể duy trì nhập khẩu năng lượng với những quốc gia bị phơi nhiễm trước cú sốc nguồn cung.
Hậu quả kinh tế của sự gián đoạn đang lan rộng. Tại Hoa Kỳ, California đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng tự gây ra, trầm trọng hơn do việc đóng cửa Hormuz. Tiểu bang này, vốn phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu xăng từ các nhà máy lọc dầu châu Á, hiện đang phải xoay xở tìm các giải pháp thay thế khi các nhà máy lọc dầu đó cắt giảm xuất khẩu do sự gián đoạn dầu thô. Các nhà nghiên cứu tại USC và UCB cảnh báo tiểu bang chỉ còn khoảng 10 ngày cung cấp nhiên liệu, điều này có khả năng dẫn đến việc tăng giá hơn nữa.
Đối với các quốc gia đang phát triển, tác động trực tiếp hơn. Indonesia đã chứng kiến đồng nội tệ của mình, đồng rupiah, suy yếu 1,91% từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 4. Việc bắt giữ các tàu chở dầu có tác động hữu hình đến bộ đệm năng lượng của nước này, loại bỏ các nguồn cung dự định để trang trải 2-3 ngày nhu cầu quốc gia và buộc chính phủ phải hấp thụ chi phí trợ cấp cao hơn để duy trì giá nhiên liệu trong nước.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
