Sự gia tăng kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng lên 4% và việc thắt chặt các tiêu chuẩn tín dụng ngân hàng đang đưa Ngân hàng Trung ương Châu Âu vào thế khó, khi cơ quan này hiện phải đối mặt với mối đe dọa lạm phát đình trệ ngày càng tăng.
(P1) Người tiêu dùng khu vực đồng Euro đã nâng mạnh kỳ vọng lạm phát của họ lên 4,0% trong tháng 3, một cuộc khảo sát của Ngân hàng Trung ương Châu Âu cho thấy, đẩy đồng euro xuống thấp hơn và làm phức tạp thêm con đường chính sách của ngân hàng trung ương khi cơ quan này phải cân bằng giữa lạm phát và nền kinh tế đang chậm lại nhanh chóng.
(P2) "Các rủi ro cảm nhận được đối với triển vọng kinh tế và mức độ chấp nhận rủi ro thấp hơn của các ngân hàng là những yếu tố đóng góp chính, với việc các ngân hàng cho thấy... các diễn biến địa chính trị và năng lượng đã gây ra áp lực thắt chặt," ECB cho biết trong Khảo sát cho vay ngân hàng hàng quý.
(P3) Khảo sát cho thấy kỳ vọng lạm phát một năm đã nhảy vọt từ mức 2,5% trong tháng 2 lên 4,0%, trong khi kỳ vọng ba năm tăng từ 2,5% lên 3,0%, cả hai đều cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của ECB. Đáp lại, đồng euro đã giảm xuống mức 1,1695 so với đồng đô la, trong khi lợi suất trái phiếu 2 năm của Đức vẫn ở gần mức cao gần đây.
(P4) Dữ liệu này đặt ECB vào một vị thế khó khăn. Kỳ vọng lạm phát gia tăng đòi hỏi phải tăng lãi suất, nhưng điều kiện tín dụng thắt chặt và triển vọng kinh tế thu hẹp — người tiêu dùng hiện kỳ vọng GDP sẽ giảm 2,1% — lại ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất. Ngân hàng dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất tiền gửi ở mức 2,00% tại cuộc họp tuần này, nhưng sẽ phát đi tín hiệu rằng việc tăng lãi suất đang được cân nhắc cho tháng 6.
Khảo sát cho vay ngân hàng hàng quý của ECB tiết lộ rằng các bên cho vay đã bắt đầu thắt chặt tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp và hộ gia đình, đại diện cho mức thắt chặt mạnh nhất kể từ quý 3 năm 2023. Sự thắt chặt thực tế các điều kiện tài chính này đang diễn ra ngay cả trước khi ECB bắt đầu nâng các mức lãi suất chính sách chính của mình.
"Một số ngân hàng đã báo cáo việc thắt chặt bổ sung liên quan đến các khoản nợ của các công ty thâm dụng năng lượng và Trung Đông," ECB cho biết thêm, liên kết trực tiếp cuộc khủng hoảng tín dụng với sự gia tăng giá năng lượng sau cuộc chiến ở Iran. Trong quý tới, các ngân hàng dự kiến sẽ tiếp tục thắt chặt các tiêu chuẩn tín dụng, gây thêm áp lực lên một nền kinh tế vốn đã phải đối mặt với nhiều trở ngại.
Triển vọng ảm đạm không chỉ giới hạn ở các ngân hàng. Người tiêu dùng cũng có cái nhìn bi quan hơn, dự báo nền kinh tế sẽ giảm 2,1% trong 12 tháng tới, một sự suy giảm đáng kể so với mức giảm 0,9% mà họ thấy chỉ một tháng trước.
Bất chấp triển vọng kinh tế ảm đạm, kỳ vọng về tăng trưởng chi tiêu cá nhân đã tăng vọt lên 5,1% từ mức 4,6%, có khả năng phản ánh chi phí ngày càng tăng của các mặt hàng thiết yếu thay vì các khoản mua sắm tùy ý. Sự kết hợp giữa giá cả tăng cao và tăng trưởng chậm lại là một tín hiệu lạm phát đình trệ điển hình, một kịch bản mà các ngân hàng trung ương đang tuyệt vọng tìm cách tránh né. Trong khi kỳ vọng lạm phát dài hạn cho năm năm tới vẫn ổn định hơn ở mức 2,4%, sự gia tăng đột biến trong ngắn hạn đặt ra một thách thức đáng kể đối với uy tín của ECB.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
